0

Deploy Laravel lên Cloud Server: chọn kiến trúc, cấu hình Nginx, queue và quy trình release

Deploy Laravel lên Cloud Server không khó nếu chỉ cần ứng dụng "chạy được": cài PHP, chép code, trỏ Nginx. Cái khó nằm ở những quyết định kiến trúc đi kèm: database đặt chung máy hay tách riêng, queue worker chạy thế nào để không chết âm thầm, và release phiên bản mới ra sao để người dùng không gặp trang lỗi 500 giữa chừng. Mình viết bài này theo hướng kiến trúc trước, lệnh sau: bắt đầu từ mô hình một máy, chỉ ra lúc nào nên tách tầng, rồi đi qua cấu hình cụ thể cho từng phần.

Bài này giúp bạn

  • Chọn mô hình triển khai phù hợp: một máy hay tách web, database, queue, kèm đánh đổi của từng cách.
  • Cấu hình Nginx và PHP-FPM theo tài liệu chính thức của Laravel.
  • Chạy queue worker và scheduler bằng systemd để tự khởi động lại.
  • Release phiên bản mới theo kiểu thư mục releases/ + symlink để giảm thời gian gián đoạn.

Môi trường mẫu: Ubuntu 24.04, PHP 8.3 (từ kho Ubuntu), Laravel 12, MySQL 8, Nginx. Tên miền và đường dẫn là ví dụ.

Chọn kiến trúc trước khi gõ lệnh

Mô hình 1: Một máy chạy tất cả

Internet ──▶ [ Cloud Server: Nginx + PHP-FPM + MySQL + Redis + queue worker ]

Ưu điểm: rẻ, đơn giản, ít điểm cấu hình mạng. Nhược điểm: mọi thứ tranh nhau CPU, RAM, IOPS; một query nặng làm chậm cả trang web; server hỏng là mất cả ứng dụng lẫn dữ liệu nếu backup nằm cùng máy.

Mình dùng mô hình này cho môi trường staging, MVP hoặc ứng dụng nội bộ ít người dùng.

Mô hình 2: Tách database ra máy riêng

Internet ──▶ [ Web: Nginx + PHP-FPM + queue ] ──(mạng nội bộ)──▶ [ DB: MySQL + Redis ]

Đây là bước tách đầu tiên mình khuyên làm khi ứng dụng có người dùng thật. Database có RAM riêng cho buffer pool, web server có thể đổi cấu hình hay dựng lại mà không đụng dữ liệu. Đánh đổi: thêm một máy để quản lý, và mỗi query đi qua mạng nội bộ nên có thêm một chút độ trễ so với chạy chung máy.

Cách đặt firewall cho mô hình nhiều tầng như thế này mình đã viết ở bài Cấu hình firewall cơ bản theo kiến trúc nhiều tầng: database chỉ nhận kết nối từ IP nội bộ của web server.

Mô hình 3: Nhiều web server sau load balancer

Khi một web server không đủ, thêm web server thứ hai sau load balancer. Lúc này Laravel cần thêm vài điều kiện: session và cache không được lưu file trên từng máy (chuyển sang Redis hoặc database), file upload phải nằm ở nơi dùng chung (object storage), và scheduler chỉ được chạy trên một máy để job không chạy hai lần.

Một máy Tách DB Nhiều web
Chi phí Thấp nhất Trung bình Cao hơn
Chịu lỗi một máy Không Một phần Có (phần web)
Việc phải đổi trong Laravel Không DB_HOST Session, cache, upload, scheduler

Phần còn lại của bài dùng mô hình 2, vì đó là điểm cân bằng hợp lý cho đa số dự án mới có người dùng.

Cấu hình từng tầng

Cài PHP và các extension Laravel cần

Theo tài liệu deployment của Laravel, Laravel 12 cần PHP 8.2 trở lên cùng các extension như Ctype, cURL, DOM, Fileinfo, Mbstring, OpenSSL, PDO, Tokenizer, XML.

sudo apt-get update
sudo apt-get install -y nginx php8.3-fpm php8.3-cli php8.3-mysql php8.3-mbstring \
  php8.3-xml php8.3-curl php8.3-zip php8.3-bcmath php8.3-intl unzip
# Composer: cài theo hướng dẫn chính thức tại getcomposer.org

Cấu hình Nginx theo khuyến nghị của Laravel

Laravel yêu cầu mọi request đi vào public/index.php, không được đưa index.php ra thư mục gốc dự án. Cấu hình dưới đây dựa trên mẫu trong tài liệu, chỉ đổi đường dẫn root sang symlink current (giải thích ở phần release) và socket PHP 8.3:

server {
    listen 80;
    listen [::]:80;
    server_name app.example.vn;
    root /var/www/app/current/public;

    add_header X-Frame-Options "SAMEORIGIN";
    add_header X-Content-Type-Options "nosniff";

    index index.php;
    charset utf-8;

    location / {
        try_files $uri $uri/ /index.php?$query_string;
    }

    location = /favicon.ico { access_log off; log_not_found off; }
    location = /robots.txt  { access_log off; log_not_found off; }

    error_page 404 /index.php;

    location ~ ^/index\.php(/|$) {
        fastcgi_pass unix:/var/run/php/php8.3-fpm.sock;
        fastcgi_param SCRIPT_FILENAME $realpath_root$fastcgi_script_name;
        include fastcgi_params;
        fastcgi_hide_header X-Powered-By;
    }

    location ~ /\.(?!well-known).* {
        deny all;
    }
}

Hai chi tiết đáng chú ý: $realpath_root giúp PHP-FPM thấy đường dẫn thật sau symlink, nên khi đổi release không bị dính code cũ; và khối cuối chặn mọi file bắt đầu bằng dấu chấm, trong đó có .env.

File .env cho production

APP_ENV=production
APP_DEBUG=false
APP_URL=https://app.example.vn

DB_HOST=10.0.0.20      # IP nội bộ của máy database
DB_DATABASE=app
DB_USERNAME=app
DB_PASSWORD=đặt-mật-khẩu-mạnh-ở-đây

QUEUE_CONNECTION=redis
REDIS_HOST=10.0.0.20

Tài liệu Laravel nhấn mạnh APP_DEBUG phải là false trên production, nếu không người dùng có thể thấy các giá trị cấu hình nhạy cảm khi ứng dụng lỗi.

Queue worker và scheduler bằng systemd

Queue worker là tiến trình chạy lâu, nên cần thứ gì đó tự khởi động lại khi nó chết. Mình dùng systemd vì có sẵn trên Ubuntu:

# /etc/systemd/system/laravel-worker.service
[Unit]
Description=Laravel queue worker
After=network.target

[Service]
User=www-data
Restart=always
RestartSec=5
WorkingDirectory=/var/www/app/current
ExecStart=/usr/bin/php artisan queue:work --sleep=3 --tries=3 --max-time=3600

[Install]
WantedBy=multi-user.target

--max-time=3600 cho worker tự thoát sau một giờ để systemd khởi động lại, tránh rò rỉ bộ nhớ tích luỹ. Scheduler chỉ cần một dòng cron:

sudo systemctl daemon-reload
sudo systemctl enable --now laravel-worker
echo "* * * * * www-data cd /var/www/app/current && php artisan schedule:run >> /dev/null 2>&1" \
  | sudo tee /etc/cron.d/laravel-scheduler

Quy trình release với thư mục releases và symlink

Chép đè code lên thư mục đang chạy là cách dễ gây lỗi 500 nhất: trong vài giây, một nửa file là bản cũ, một nửa là bản mới. Mình dùng cấu trúc này:

/var/www/app/
├── releases/
│   ├── 20261118-1000/
│   └── 20261118-1500/
├── shared/
│   ├── .env
│   └── storage/
└── current -> releases/20261118-1500

Script release tối giản:

#!/usr/bin/env bash
set -euo pipefail
APP=/var/www/app
REL=$APP/releases/$(date +%Y%m%d-%H%M)

git clone --depth 1 git@example.vn:team/app.git "$REL"
ln -s $APP/shared/.env "$REL/.env"
rm -rf "$REL/storage" && ln -s $APP/shared/storage "$REL/storage"

cd "$REL"
composer install --no-dev --optimize-autoloader --no-interaction
php artisan migrate --force
php artisan optimize

ln -sfn "$REL" $APP/current          # chuyển sang bản mới
sudo systemctl reload php8.3-fpm
sudo systemctl restart laravel-worker

Muốn quay lui chỉ cần trỏ current về thư mục release trước đó và reload PHP-FPM. Lưu ý php artisan migrate chạy trước khi đổi symlink, nên migration phải tương thích ngược với code cũ (ví dụ thêm cột mới thay vì đổi tên cột) thì quy trình này mới thật sự không gián đoạn.

php artisan optimize cache cấu hình, route, view và event. Theo tài liệu Laravel, sau khi cache cấu hình thì .env không còn được đọc trực tiếp, nên mọi lời gọi env() phải nằm trong file config/, không nằm trong code ứng dụng.

Lỗi thường gặp

Các tình huống dưới đây là ví dụ minh hoạ tổng hợp, không phải sự cố có số liệu cụ thể.

Triệu chứng Nguyên nhân Cách xử lý
env('X') trả về null trên production Gọi env() ngoài thư mục config/ sau khi đã config:cache Đọc qua config('...'), chỉ gọi env() trong file config
Đổi release xong vẫn chạy code cũ Dùng $document_root thay vì $realpath_root, hoặc OPcache giữ đường dẫn cũ Dùng $realpath_root, reload PHP-FPM sau khi đổi symlink
Job trong queue không chạy Worker chết, không ai khởi động lại Chạy worker bằng systemd với Restart=always
Lỗi permission khi ghi log storage/ không thuộc user chạy PHP-FPM chown -R www-data:www-data shared/storage
Chạy 2 web server thì job scheduler chạy 2 lần Cron scheduler cài trên cả hai máy Chỉ chạy scheduler trên một máy, hoặc dùng onOneServer() với cache dùng chung

Triển khai trên Bizfly Cloud Server

Với mô hình 2 (tách database), điều quan trọng là web và database nói chuyện qua mạng riêng. Trang Bizfly Cloud Server ghi mỗi khách hàng được cô lập network bằng VPC, và cho phép thay đổi cấu hình CPU/RAM sau khi tạo máy. Thực tế, điều đó cho phép bắt đầu với máy database nhỏ rồi nâng RAM khi buffer pool cần thêm, thay vì phải chuyển dữ liệu sang máy khác.

Câu hỏi thường gặp

Có nên dùng Docker để deploy Laravel thay vì cài trực tiếp? Docker giúp môi trường đồng nhất giữa máy dev và server, nhưng thêm một lớp cần vận hành. Với một hai server, cài trực tiếp như bài này đơn giản hơn; khi có nhiều dịch vụ hoặc nhiều server, Docker và orchestration bắt đầu đáng công.

Có cần tách Redis ra máy riêng không? Với đa số ứng dụng mới, Redis chạy chung máy database là đủ. Tách riêng khi Redis dùng nhiều RAM hoặc khi bạn cần nâng cấp database mà không ảnh hưởng session, cache.

Bao giờ nên chuyển sang nhiều web server? Khi CPU web server thường xuyên cao vào giờ cao điểm dù đã tối ưu query và cache, hoặc khi bạn cần web không bị gián đoạn khi một máy gặp sự cố. Trước khi chuyển, hãy xử lý session, cache, upload và scheduler như ở mô hình 3.

Kết luận

Deploy Laravel lên Cloud Server bắt đầu bằng quyết định kiến trúc: một máy cho staging và MVP, tách database khi có người dùng thật, nhiều web server khi cần chịu lỗi và chịu tải. Phần cấu hình nên bám tài liệu chính thức của Laravel: request đi qua public/index.php, APP_DEBUG=false, cache cấu hình khi deploy. Hai thứ giúp vận hành đỡ vất vả nhất là queue worker chạy bằng systemd và quy trình release theo thư mục releases/ có thể quay lui trong vài giây. Bài tiếp theo trong series System design thực tế sẽ là checklist đưa Kubernetes lên production.


All rights reserved

Viblo
Hãy đăng ký một tài khoản Viblo để nhận được nhiều bài viết thú vị hơn.
Đăng kí