So sánh chi tiết MVC và Clean Architecture trong Node.js – Khi nào nên dùng và mục đích sử dụng
Chào anh em Viblo,
Hôm nay tôi sẽ cùng anh em khám phá sự khác nhau giữa MVC và Clean Architecture trong Node.js.
📌 MVC là gì?
MVC (Model–View–Controller) là một mô hình kiến trúc phần mềm phổ biến, đặc biệt trong các ứng dụng web. Nó chia ứng dụng thành ba phần riêng biệt:
- Model: Quản lý dữ liệu, logic nghiệp vụ, và trạng thái của ứng dụng. Ví dụ: các lớp kết nối database, xử lý CRUD.
- View: Phần hiển thị giao diện cho người dùng. Ví dụ: HTML, template engine, hoặc API response JSON.
- Controller: Trung gian giữa Model và View. Nó nhận request từ người dùng, gọi Model để xử lý dữ liệu, rồi trả kết quả về View.
👉 Mục đích: Giúp tách biệt rõ ràng giữa giao diện, logic, và dữ liệu. Dễ dàng phát triển nhanh các ứng dụng nhỏ/trung bình, đặc biệt là CRUD API.
📌 Clean Architecture là gì?
Clean Architecture (do Robert C. Martin – “Uncle Bob” đề xuất) là một mô hình kiến trúc tập trung vào việc tách biệt business logic khỏi hạ tầng. Nó thường được mô tả bằng các vòng tròn đồng tâm:
- Entities (Core Business Rules): Các đối tượng nghiệp vụ cốt lõi, độc lập với framework hay database.
- Use Cases (Application Business Rules): Định nghĩa các hành động nghiệp vụ (ví dụ: đăng ký người dùng, xử lý thanh toán).
- Interface Adapters: Chuyển đổi dữ liệu giữa tầng Use Cases và hạ tầng (DB, UI, API).
- Frameworks & Drivers: Các công nghệ bên ngoài như Express.js, MongoDB, Kafka, Redis.
👉 Mục đích: Giúp dự án lớn, phức tạp dễ mở rộng, dễ test, và không bị phụ thuộc vào framework hay công nghệ cụ thể. Nếu sau này muốn đổi DB từ MongoDB sang PostgreSQL, hoặc đổi framework từ Express sang Fastify, ta chỉ cần thay đổi ở tầng ngoài mà không ảnh hưởng đến business logic.
📊 So sánh MVC và Clean Architecture
| Tiêu chí | MVC | Clean Architecture |
|---|---|---|
| Cấu trúc | 3 thành phần: Model, View, Controller | Nhiều tầng: Entities, Use Cases, Adapters, Frameworks |
| Độ phức tạp | Đơn giản, dễ học | Phức tạp hơn, cần setup kỹ |
| Khi nên dùng | Dự án nhỏ/trung bình, CRUD API, ít người phát triển | Dự án lớn, microservices, yêu cầu mở rộng lâu dài |
| Ưu điểm | Nhanh chóng, dễ triển khai, cộng đồng quen thuộc | Dễ test, dễ bảo trì, giảm phụ thuộc framework |
| Nhược điểm | Controller dễ phình to, khó quản lý khi dự án lớn | Tốn thời gian setup ban đầu, cần team có kinh nghiệm |
🔗 Liên kết đến bài viết
Trong bài viết trên Viblo, công cụ nodejs-quickstart-structure cho phép bạn chọn MVC hoặc Clean Architecture ngay khi khởi tạo project. Điều này giúp:
- Với dự án nhỏ: chọn MVC để nhanh chóng có cấu trúc chuẩn, bắt đầu code ngay.
- Với dự án lớn/microservices: chọn Clean Architecture để đảm bảo khả năng mở rộng, dễ bảo trì, và tích hợp với các công nghệ khác như Kafka, Redis, CI/CD.
👉 Xem chi tiết tại: Tool tự động hóa việc tạo project Node.js chuẩn chỉnh chỉ trong 1 phút với nodejs-quickstart-structure
Tham khảo
- Pau Dang, "Exploring MVC vs Clean Architecture in Node.js", Medium, Feb 2026.
All Rights Reserved
