Purge cache CDN là gì? Khi nào cần xoá cache và cách xoá đúng để không làm chậm website
Purge cache là thao tác yêu cầu CDN xoá bản sao đã lưu của một hoặc nhiều file, để lần truy cập tiếp theo CDN lấy lại bản mới từ server gốc. Nghe đơn giản, nhưng purge sai cách có thể gây hai vấn đề ngược nhau: người dùng vẫn thấy nội dung cũ, hoặc server gốc bị dồn tải vì toàn bộ cache bị xoá cùng lúc. Phần lớn trường hợp "cập nhật rồi mà website vẫn hiện bản cũ" đến từ việc chưa purge đúng chỗ, hoặc từ cache ở trình duyệt chứ không phải CDN. Bài này giải thích khi nào cần purge, các kiểu purge thường gặp và cách giảm số lần phải purge thủ công.
Bài này giúp bạn
- Hiểu purge cache làm gì và khác gì với việc cache tự hết hạn.
- Chọn đúng kiểu purge: theo URL, theo thư mục hay toàn bộ.
- Kiểm tra bằng curl xem file đã được làm mới chưa.
- Đặt tên file và header để hiếm khi phải purge thủ công.
Purge cache hoạt động thế nào?
Mỗi file CDN lưu đều có thời hạn, thường do header Cache-Control: max-age=... từ server gốc quyết định. Trong thời hạn đó, CDN trả bản đã lưu mà không hỏi lại server gốc. Có hai cách để nội dung được làm mới:
| Cách | Diễn ra thế nào | Khi nào dùng |
|---|---|---|
| Hết hạn tự nhiên | Hết max-age, CDN tự hỏi lại server gốc |
Nội dung thay đổi theo lịch, không gấp |
| Purge (xoá chủ động) | Bạn yêu cầu CDN xoá bản lưu ngay | Cần người dùng thấy bản mới ngay |
Sau khi purge, request đầu tiên tới mỗi điểm cache sẽ là MISS và đi về server gốc. Đây là lý do purge toàn bộ trên một website lớn có thể làm server gốc tăng tải đột ngột.
Lưu ý: purge CDN không xoá cache trong trình duyệt người dùng. Nếu file đã được trình duyệt lưu với max-age dài, người dùng vẫn thấy bản cũ cho tới khi hết hạn hoặc tự làm mới trang.
Khi nào cần purge và chọn kiểu purge nào?
Đa số CDN cho chọn ít nhất ba mức. Tên gọi và cách thao tác khác nhau tuỳ nhà cung cấp, nhưng ý tưởng giống nhau:
| Kiểu purge | Ví dụ | Dùng khi | Rủi ro |
|---|---|---|---|
| Theo URL cụ thể | /assets/logo.png |
Sửa một vài file | Thấp |
| Theo thư mục/tiền tố | /blog/2026/ |
Sửa cả một nhóm trang | Trung bình |
| Toàn bộ | Mọi file | Đổi giao diện lớn, sự cố nội dung sai lan rộng | Cao: server gốc nhận nhiều request cùng lúc |
Một số tình huống điển hình:
- Sửa nội dung một bài viết hoặc trang sản phẩm: purge đúng URL của trang đó.
- Đổi logo, favicon giữ nguyên tên file: purge URL của file ảnh.
- Deploy giao diện mới: nếu file CSS/JS có tên theo phiên bản thì không cần purge chúng, chỉ purge các trang HTML.
- Lỡ đưa nội dung sai lên (giá sai, thông tin nhạy cảm): purge ngay URL liên quan, rồi kiểm tra lại.
Kiểm tra file đã được làm mới chưa
# Xem header cache của file trước và sau khi purge
curl -sI https://example.vn/assets/logo.png | grep -i -E "cache|age|etag|last-modified"
Cách đọc:
- Header
Agecho biết bản lưu đã nằm trên CDN bao nhiêu giây. Ngay sau purge,Agethường nhỏ hoặc không có. ETaghoặcLast-Modifiedđổi so với trước là dấu hiệu đã nhận bản mới từ server gốc.- Tên header báo HIT/MISS khác nhau giữa các nhà cung cấp; tra tài liệu CDN bạn dùng.
Nếu curl đã thấy bản mới mà trình duyệt vẫn hiện bản cũ, vấn đề nằm ở cache trình duyệt. Thử mở cửa sổ ẩn danh để xác nhận.
Giảm số lần phải purge thủ công
Cách bền vững nhất là thiết kế để hiếm khi cần purge:
- Đặt tên file theo phiên bản cho CSS, JS, ảnh giao diện, ví dụ
app.3f9c2a.css. Đổi nội dung thì đổi tên, nên có thể cache rất lâu mà không sợ cũ. Hầu hết công cụ build front-end hiện nay làm việc này tự động. - Cache HTML ngắn hơn, vì HTML là thứ thay đổi thường xuyên và trỏ tới các file đã đổi tên.
- Tự động purge sau khi deploy: nếu CDN có API, thêm bước purge các URL HTML chính vào script deploy thay vì vào giao diện quản trị làm tay.
# Ví dụ trên server gốc: file có tên phiên bản cache lâu, HTML cache ngắn
location ~* \.[0-9a-f]{6,}\.(css|js)$ {
add_header Cache-Control "public, max-age=31536000, immutable";
}
location ~* \.html$ {
add_header Cache-Control "public, max-age=300";
}
Lỗi thường gặp
Các tình huống dưới đây là ví dụ minh hoạ tổng hợp, không phải sự cố có số liệu cụ thể.
| Lỗi | Hậu quả | Cách tránh |
|---|---|---|
| Purge toàn bộ sau mỗi lần sửa nhỏ | Server gốc tăng tải, website chậm trong vài phút | Purge theo URL |
| Purge CSS nhưng quên trang HTML | HTML cũ vẫn trỏ tới file CSS cũ | Purge cả HTML, hoặc dùng tên file theo phiên bản |
| Đổ lỗi CDN khi thực ra là cache trình duyệt | Purge nhiều lần mà không hết | Kiểm tra bằng curl và cửa sổ ẩn danh |
Đặt max-age dài cho HTML |
Phải purge sau mọi lần sửa nội dung | Cache HTML ngắn, file tĩnh dài |
Câu hỏi thường gặp
Purge xong bao lâu thì có hiệu lực? Tuỳ nhà cung cấp và số điểm cache, thường từ vài giây tới vài phút. Hãy kiểm tra lại bằng curl thay vì đoán.
Purge có làm website chậm không? Purge theo URL thì gần như không. Purge toàn bộ có thể làm các request đầu tiên chậm hơn và tăng tải server gốc cho tới khi cache được làm đầy lại.
Có nên purge toàn bộ sau mỗi lần deploy cho chắc? Không nên. Dùng tên file theo phiên bản cho file tĩnh và chỉ purge HTML sẽ an toàn hơn và không dồn tải lên server gốc.
Kết luận
Purge cache là cách buộc CDN bỏ bản lưu cũ và lấy bản mới từ server gốc, dùng khi nội dung cần cập nhật ngay. Hãy ưu tiên purge theo URL, chỉ purge toàn bộ khi thật sự cần vì nó dồn tải về server gốc. Kiểm tra kết quả bằng header Age, ETag qua curl, và phân biệt cache CDN với cache trình duyệt. Về lâu dài, đặt tên file theo phiên bản và cache HTML ngắn sẽ giúp bạn hiếm khi phải purge thủ công.
All rights reserved