0

Làm phần mềm quản lý máy tính cho con trên Windows: HOSTS, AppLocker, Named Pipe và cập nhật có chữ ký

Phụ huynh hay nhờ team mình (Cao Minh Computer – làm dịch vụ IT ở Hà Nội) "chặn game cho con". Thay vì cài mỗi nhà một kiểu, tụi mình viết hẳn một phần mềm quản lý máy tính cho phụ huynh tên Con Ngoan: chạy trên Windows 10/11, miễn phí, mã nguồn mở (GPL v3). Bài này không quảng cáo tính năng mà kể lại các quyết định kỹ thuật – chỗ nào Windows hỗ trợ sẵn, chỗ nào phải tự làm, và những cái bẫy gặp phải. Hy vọng có ích cho ai cần đụng tới Windows Service, HOSTS, AppLocker hay registry của user khác.

Mã nguồn: https://github.com/cameraanninhso1-jpg/con-ngoan

Giao diện chặn web & game

1. Kiến trúc: 3 tiến trình, 2 Named Pipe

ConNgoan.exe (WPF, chạy với quyền admin)  ──pipe (ACL: Administrators)──►  ConNgoan.Service.exe (LocalSystem)
                                                                            ▲
ConNgoan.Agent.exe (khay hệ thống, trong phiên của con) ──pipe (ACL: user)──┘
                    SQLite ở %ProgramData%\ConNgoan (ACL: SYSTEM + Administrators)
  • Service (LocalSystem) làm mọi việc cần quyền cao: ghi HOSTS, áp AppLocker qua CSP, đếm giờ, khóa phiên, cập nhật. Không mở cổng mạng nào.
  • Giao diện WPF chỉ chạy khi phụ huynh mở, manifest requireAdministrator, đăng nhập bằng mật khẩu riêng (PBKDF2-SHA256 600k vòng).
  • Agent chạy quyền user thường trong phiên của con: hiện thời gian còn lại, gửi số giây không thao tác (GetLastInputInfo), cho con "xin thêm giờ".

Vài chi tiết bảo mật của pipe:

  • Tạo bằng NamedPipeServerStreamAcl.Create(..., PipeOptions.FirstPipeInstance, ...) để process khác không chiếm tên pipe trước được.
  • Pipe quản trị chỉ cho BUILTIN\Administrators – token admin chưa nâng quyền có SID Administrators dạng deny-only nên bị từ chối tự nhiên.
  • Phía client kiểm tra process bên kia đúng là service của mình (GetNamedPipeServerProcessId → so đường dẫn exe) trước khi tin dữ liệu; phía server lấy SID của client (GetNamedPipeClientProcessId + token) chứ không tin SID do client gửi lên.
  • Thông điệp một dòng JSON, tối đa 4 KB, whitelist lệnh.

2. Chặn web: HOSTS – đơn giản nhưng phải "giữ" được

Chặn bằng file HOSTS (0.0.0.0 tiktok.com) có ưu điểm không cần driver, không cần proxy, áp cho mọi trình duyệt. Cái khó là giữ nó:

  • Chỉ sửa một khối có marker riêng, nội dung ngoài khối giữ nguyên từng byte; sao lưu trước khi ghi lần đầu.
  • FileSystemWatcher theo dõi file, gom sự kiện 2 giây rồi kiểm tra – ai sửa/xóa khối thì service ghi lại ngay; thêm một vòng kiểm tra định kỳ phòng khi lỡ sự kiện.
  • Sau khi ghi gọi DnsFlushResolverCache (fallback ipconfig /flushdns).
  • Chặn theo phiên: HOSTS là toàn máy, nên service theo dõi sự kiện phiên (SERVICE_CONTROL_SESSIONCHANGE qua OnSessionChange) và chỉ bật khối chặn khi phiên đang hoạt động là của tài khoản con. Bố mẹ chuyển sang tài khoản mình thì khối chặn được gỡ.

Bẫy lớn nhất là DNS-over-HTTPS trong trình duyệt: bật DoH là bỏ qua HOSTS. Cách xử lý là ghi policy DnsOverHttpsMode=off cho Chrome/Edge/Brave/Cốc Cốc và DNSOverHTTPS\Enabled=0 cho Firefox – nhưng chỉ vào hive của con (HKEY_USERS\<SID con>\Software\Policies\...), không ghi HKLM để khỏi ảnh hưởng trình duyệt của bố mẹ. Cùng chỗ đó ép ForceGoogleSafeSearch, ForceYouTubeRestrict, khóa ẩn danh.

3. Ghi registry của user đang không đăng nhập

DisallowRun, policy trình duyệt, khóa Task Manager đều nằm trong HKCU của con – trong khi code chạy ở service hoặc ở phiên của bố mẹ. Cách làm:

  1. Nếu con đang đăng nhập: hive đã nạp ở HKEY_USERS\<SID>, mở trực tiếp.
  2. Nếu không: bật SeBackupPrivilege + SeRestorePrivilege, RegLoadKey(HKEY_USERS, "ConNgoanTmp_<SID>", ...\NTUSER.DAT), sửa xong RegUnLoadKey.

Bẫy gặp phải khi test:

  • Tài khoản mới tạo chưa đăng nhập lần nào chưa có NTUSER.DAT. Giải pháp: ghi nhớ SID "chờ hồ sơ", service áp lại khi thấy profile xuất hiện (lần đăng nhập đầu).
  • Hai tiến trình cùng nạp một hive (giao diện và service) → process đến sau nhận lỗi. Thêm lock theo SID trong process và retry khi RegLoadKey thất bại.
  • RegUnLoadKey thất bại nếu còn handle mở – nhớ using mọi RegistryKey và retry vài lần sau GC.Collect().
  • Lưu giá trị gốc kèm kiểu (DWord:1, String:off) để hoàn tác đúng – chuỗi "123" không được khôi phục thành DWORD.

4. Chặn ứng dụng: 3 lớp

Lớp Cơ chế Chặn được Hạn chế
DisallowRun Policies\Explorer\DisallowRun trong hive của con App mở qua Explorer/Start Chỉ so tên file; đổi tên là qua
AppLocker Policy qua MDM Bridge WMI (MDM_AppLocker_ApplicationLaunchRestrictions01_EXE03) chạy dưới SYSTEM Cả file portable, theo SID của con Cần Pro/Enterprise/Education, dịch vụ AppIDSvc
Kill ngay WMI Win32_ProcessStartTrace → kiểm tra owner SID → Process.Kill() Bổ sung cho Windows Home Process đã chạy vài chục ms

AppLocker qua CSP là phần tốn công nhất: phải dựng XML theo đúng schema, gom quy tắc vào một grouping riêng để gỡ cài đặt chỉ xóa đúng phần của mình, rồi đọc lại để xác nhận. Nó chỉ ghi được từ SYSTEM nên giao diện gửi lệnh qua pipe để service làm. Chế độ "nghiêm ngặt" thêm quy tắc chỉ cho chạy từ Program Files/Windows + thư mục được phép – chặn được game chép sẵn trên USB.

5. Đếm giờ: đừng tin đồng hồ hệ thống

  • Đếm theo phiên WTS (WTSEnumerateSessions, trạng thái active + không khóa), không phải "máy đang bật".
  • Dùng Stopwatch (đồng hồ đơn điệu) và giới hạn mỗi nhịp tối đa 75 giây; bỏ khoảng sleep/hibernate (bắt sự kiện resume của service). Con chỉnh đồng hồ hay đổi múi giờ không làm sai số phút.
  • Trừ thời gian không thao tác do Agent báo về (bỏ qua nếu có app giữ màn hình như xem video).
  • Hết giờ: cảnh báo bằng WTSSendMessage từ service, chờ ân hạn rồi WTSDisconnectSession hoặc đăng xuất.

Giới hạn thời gian theo ngày

6. Cập nhật tự động có chữ ký – không cần mua chứng chỉ

Phần mềm chạy LocalSystem trên máy khách nên kênh cập nhật là mục tiêu ngon nhất. Thiết kế:

  • version.json (phiên bản, URL, SHA-256, size) được ký ECDSA P-256; khóa công khai nhúng trong app, khóa bí mật không bao giờ nằm trong repo.
  • Service tải manifest + chữ ký, xác minh, từ chối hạ cấp, tải bộ cài vào thư mục chỉ SYSTEM/Admin ghi được (tránh TOCTOU), kiểm size + SHA-256, rồi chạy Inno Setup /VERYSILENT. Bọc bằng cmd /c "setup ... & sc start <service>" để service luôn được bật lại kể cả khi cài lỗi; lần khởi động sau ghi nhật ký thành công/thất bại.
  • Test end-to-end trong Windows Sandbox: manifest bị sửa 1 byte → từ chối; manifest hợp lệ nhưng bộ cài sai hash → không cài; bản hợp lệ → cài và service tự khởi động lại.

Lưu ý: chữ ký này chỉ bảo vệ kênh cập nhật; còn cảnh báo SmartScreen "Unknown publisher" khi cài lần đầu thì vẫn cần chứng chỉ Authenticode.

7. Kiểm thử: Windows Sandbox là bạn

Phần lớn code đụng tới HOSTS, registry, AppLocker, tài khoản Windows – không thể chạy trên máy dev. Mỗi lượt test, một file .wsb mở Windows Sandbox, map thư mục build vào, chạy script: cài bằng bộ cài thật → chạy xUnit end-to-end (tạo tài khoản con, Process.Start với UserName/Password + LoadUserProfile để tạo profile, kiểm DisallowRun/AppLocker/HOSTS thật) → tự thao tác UI bằng UI Automation và chụp màn hình → gỡ cài đặt và kiểm máy sạch. Sandbox bị hủy sau mỗi lần nên không lo bẩn máy.

Kết

Một vài điều rút ra:

  • Windows có sẵn khá nhiều "đồ chơi" (HOSTS, policy, AppLocker, WTS) – phần khó là gỡ sạch và không ảnh hưởng tài khoản khác.
  • Viết cho trẻ con thì quyền riêng tư phải đặt lên đầu: Con Ngoan không chụp màn hình, không keylog, không telemetry, dữ liệu nằm local.
  • Không chặn được 100% (điện thoại phát Wi-Fi + VPN là chịu), phần mềm chỉ hỗ trợ bố mẹ.

Repo còn nhiều chỗ cần cải thiện (giao diện tiếng Anh, Authenticode signing, chặn theo DNS thay vì HOSTS…). Anh em quan tâm cứ mở issue/PR, hoặc để lại comment góp ý. Nếu thấy hữu ích thì cho dự án xin một star trên GitHub nhé!


All rights reserved

Viblo
Hãy đăng ký một tài khoản Viblo để nhận được nhiều bài viết thú vị hơn.
Đăng kí