0

Checklist trước khi migration: 25 việc cần chốt trước ngày chuyển server để không phải "chữa cháy"

Checklist trước khi migration là thứ quyết định một lần chuyển server êm hay một đêm thức trắng ngồi sửa lỗi. Ở bài trước trong series, tui đã đi qua 7 bước migration website không downtime; bài này lùi lại một bước, gom tất cả những việc cần chốt trước ngày chuyển vào một danh sách để bạn tick từng dòng. Phần lớn sự cố khi chuyển server không đến từ lệnh gõ sai, mà từ những thứ bị quên: một cron job, một biến môi trường, một bản ghi DNS phụ. Danh sách dưới đây chia thành 6 nhóm, mỗi nhóm có lệnh kiểm tra để bạn không phải đoán.

Bài này giúp bạn

  • Có một checklist 25 mục chia theo 6 nhóm, dùng lại được cho mọi lần chuyển server.
  • Biết lệnh nào dùng để "chụp ảnh" server cũ trước khi chuyển.
  • Chuẩn bị sẵn kế hoạch quay lui, để nếu có lỗi thì xử lý trong vài phút.
  • Tránh những lỗi "quên" hay gặp nhất khi migration.

Môi trường ví dụ: website PHP hoặc Node.js + MySQL trên Ubuntu, tên miền example.vn. Bạn dùng stack khác thì đổi lệnh tương ứng, còn danh sách vẫn giữ nguyên.

Vì sao cần checklist, không chỉ nhớ trong đầu?

Hình dung chuyển nhà: bạn nhớ mang tủ lạnh, giường, quần áo, nhưng hay quên cái điều khiển điều hoà dán sau tủ, hay quên báo đổi địa chỉ cho bên giao hàng. Server cũng vậy. Những thứ "to" như mã nguồn và database thì ai cũng nhớ, còn những thứ "nhỏ" chạy âm thầm (cron, worker, chứng chỉ, bản ghi email) mới là thứ làm website lỗi sau khi chuyển.

Checklist có ba lợi ích:

  • Không phụ thuộc trí nhớ lúc đang căng thẳng.
  • Chia việc được: người lo DNS, người lo database, ai tick phần người nấy.
  • Dùng lại được: lần chuyển sau chỉ cần copy file checklist.

Mẹo của tui: tạo một file migration-checklist.md trong repo dự án, mỗi mục là một dòng - [ ], tick dần và commit lại. Sau này nhìn lại biết ai làm gì, lúc nào.

Nhóm 1 đến 3: Kiểm kê server cũ, chuẩn bị DNS và dữ liệu

Nhóm 1: Kiểm kê server cũ (mục 1–6)

Mục tiêu là "chụp ảnh" server cũ để server mới giống y hệt.

  • [ ] 1. Phiên bản phần mềm: hệ điều hành, PHP/Node.js, MySQL, Nginx.
  • [ ] 2. Extension và package: danh sách extension PHP hoặc dependency hệ thống.
  • [ ] 3. Biến môi trường và file cấu hình: .env, file config của ứng dụng.
  • [ ] 4. Cron job và dịch vụ chạy nền: crontab của từng user, systemd service, worker queue.
  • [ ] 5. Cấu hình web server: virtual host, rewrite rule, giới hạn upload.
  • [ ] 6. Dung lượng: code, thư mục upload, database.
# Lưu tất cả vào một thư mục để so sánh với server mới
mkdir -p ~/inventory && cd ~/inventory
cat /etc/os-release > os.txt
php -v > php.txt 2>&1; php -m >> php.txt 2>&1
node -v > node.txt 2>&1
mysql --version > mysql.txt 2>&1
nginx -T > nginx-full.txt 2>&1          # in toàn bộ cấu hình Nginx đang chạy
for u in $(cut -f1 -d: /etc/passwd); do crontab -l -u "$u" 2>/dev/null | sed "s/^/$u: /"; done > crontab.txt
systemctl list-units --type=service --state=running > services.txt
du -sh /var/www/* > disk.txt

Sau bước này bạn có một thư mục inventory mô tả server cũ. Khi dựng server mới, chạy lại các lệnh tương tự và so sánh bằng diff.

Nhóm 2: DNS và tên miền (mục 7–11)

DNS là thủ phạm số 1 gây downtime khi chuyển server, nên nhóm này cần làm sớm nhất.

  • [ ] 7. Liệt kê toàn bộ bản ghi DNS, không chỉ bản ghi A của website: www, subdomain API, bản ghi MX (email), TXT (SPF, xác minh dịch vụ).
  • [ ] 8. Ghi lại TTL hiện tại của các bản ghi sẽ đổi.
  • [ ] 9. Hạ TTL xuống 300 giây trước ngày chuyển ít nhất bằng TTL cũ.
  • [ ] 10. Kiểm tra quyền đăng nhập trang quản lý DNS: đừng để ngày chuyển mới phát hiện quên mật khẩu.
  • [ ] 11. Xác định email có dùng chung server không: nếu có, chuyển website không được làm hỏng email.
# Xem các bản ghi chính và TTL
dig example.vn A +noall +answer
dig www.example.vn A +noall +answer
dig example.vn MX +noall +answer
dig example.vn TXT +noall +answer

Rủi ro nếu bỏ qua mục 11: website chạy ngon trên server mới nhưng email công ty "im lặng" vì bản ghi MX vẫn trỏ về server cũ đã tắt.

Nhóm 3: Dữ liệu và database (mục 12–16)

  • [ ] 12. Chọn cách chuyển database: dump + tạm dừng ghi vài phút, hay replication. Xem bảng so sánh ở bài trước.
  • [ ] 13. Chạy thử dump và import một lần trên server mới, ghi lại thời gian thực tế.
  • [ ] 14. Kiểm tra charset và collation giống nhau giữa hai server.
  • [ ] 15. Xác định thư mục upload và chạy thử rsync lần đầu.
  • [ ] 16. Có bản backup độc lập ở nơi thứ ba (không nằm trên server cũ lẫn server mới).
# Ước lượng thời gian dump: chạy thử và đo
time mysqldump --single-transaction --routines --triggers -u root -p shopdb > /tmp/shopdb-test.sql

# So charset/collation của database
mysql -u root -p -e "SELECT schema_name, default_character_set_name, default_collation_name
                     FROM information_schema.schemata;"

Mục 13 quan trọng hơn bạn nghĩ: thời gian dump thử chính là thời gian website phải tạm dừng ghi trong ngày chuyển. Biết trước con số này thì bạn chọn được giờ chuyển và thông báo cho người dùng chính xác hơn.

Nhóm 4 đến 6: Server mới, kế hoạch quay lui và con người

Nhóm 4: Server mới (mục 17–20)

  • [ ] 17. Cài đúng phiên bản đã kiểm kê ở nhóm 1, so sánh bằng diff với thư mục inventory.
  • [ ] 18. Bảo mật cơ bản: SSH key, tắt đăng nhập root bằng mật khẩu, firewall chỉ mở cổng cần thiết.
  • [ ] 19. Chứng chỉ HTTPS: quyết định cấp mới sau khi trỏ DNS, hay chép chứng chỉ cũ sang dùng tạm.
  • [ ] 20. Thử website trên server mới bằng file hosts hoặc curl --resolve trước khi trỏ DNS.
# Thử server mới mà không đổi DNS
curl -I --resolve example.vn:443:198.51.100.20 https://example.vn

Nhóm 5: Kế hoạch quay lui (mục 21–23)

Đây là nhóm hay bị bỏ qua nhất, vì ai cũng nghĩ "chắc không sao đâu".

  • [ ] 21. Giữ server cũ chạy ít nhất 2–3 ngày sau khi trỏ DNS.
  • [ ] 22. Viết sẵn các bước quay lui: trỏ DNS về IP cũ, xử lý dữ liệu đã ghi trên server mới trong thời gian chạy.
  • [ ] 23. Đặt "điểm dừng": nếu sau X phút kể từ lúc trỏ DNS mà lỗi Y chưa sửa được thì quay lui, không cố thêm.

Mục 22 cần nghĩ kỹ phần dữ liệu: nếu server mới đã nhận đơn hàng trong 30 phút rồi bạn quay lui, những đơn đó nằm ở đâu? Ghi sẵn câu trả lời vào checklist, đừng để lúc sự cố mới nghĩ.

Nhóm 6: Con người và thông báo (mục 24–25)

  • [ ] 24. Chọn giờ chuyển lúc ít người dùng nhất (xem số liệu truy cập), tránh chiều thứ Sáu.
  • [ ] 25. Thông báo trước cho người dùng (nếu có tạm dừng ghi) và cho cả team: ai trực, liên lạc qua kênh nào.

Bảng tổng hợp để in ra

Nhóm Mục Làm khi nào
1. Kiểm kê server cũ 1–6 Trước 1 tuần
2. DNS và tên miền 7–11 Trước ít nhất bằng TTL cũ (thường 1–2 ngày)
3. Dữ liệu và database 12–16 Trước 2–3 ngày, chạy thử
4. Server mới 17–20 Trước 1–2 ngày
5. Kế hoạch quay lui 21–23 Viết xong trước ngày chuyển
6. Con người 24–25 Trước 1–2 ngày

Thời gian trong bảng là gợi ý cho một website vừa và nhỏ. Hệ thống lớn hơn thì kéo dài từng mốc ra.

Lỗi thường gặp khi chuẩn bị migration

Các tình huống dưới đây là ví dụ minh hoạ tổng hợp từ lỗi phổ biến, không phải sự cố cụ thể có số liệu.

Lỗi Hậu quả Mục checklist ngăn được
Chỉ đổi bản ghi A, quên subdomain API Ứng dụng mobile vẫn gọi server cũ Mục 7
Quên bản ghi MX Email công ty không nhận được thư Mục 11
Không chạy thử dump Ngày chuyển mới biết dump mất lâu hơn dự kiến Mục 13
Charset khác nhau Tiếng Việt hiển thị thành ký tự lạ Mục 14
Tắt server cũ ngay Người dùng còn DNS cũ gặp trang lỗi Mục 21
Không có điểm dừng Cố sửa lỗi hàng giờ thay vì quay lui Mục 23

Chuẩn bị server mới trên Bizfly Cloud

Nếu server mới đặt trên Bizfly Cloud Server, trang sản phẩm ghi máy được khởi tạo trong khoảng 30 giây và có thể thay đổi CPU/RAM sau khi tạo. Với checklist này, điều đó giúp làm nhóm 4 sớm: dựng server mới, chạy thử dump và import ở nhóm 3, rồi mới tăng cấu hình nếu thấy thiếu.

Checklist riêng cho bước dựng server mới:

  • Tạo server cùng hệ điều hành với server cũ.
  • Cài phần mềm theo thư mục inventory, so sánh bằng diff.
  • Chạy thử import database, đo thời gian.
  • Thử website qua curl --resolve trước khi trỏ DNS.

Câu hỏi thường gặp

Website nhỏ, ít người dùng có cần checklist dài vậy không? Không cần làm hết với độ chi tiết như nhau, nhưng nên đọc qua đủ 25 mục để chắc không quên thứ gì. Với website nhỏ, nhóm 2 (DNS) và nhóm 5 (quay lui) vẫn là hai nhóm quan trọng nhất.

Nên bắt đầu chuẩn bị trước bao lâu? Tối thiểu bằng TTL cũ của bản ghi DNS cộng thêm thời gian chạy thử database. Với đa số website nhỏ, một tuần là thoải mái.

Sau khi chuyển xong cần kiểm tra gì? Đó là nội dung bài tiếp theo trong series: checklist kiểm tra sau migration, từ log lỗi, cron job đến bản ghi DNS còn trỏ sai.

Kết luận

Checklist trước khi migration giúp bạn chuyển server dựa trên danh sách thay vì trí nhớ, nhất là những thứ chạy âm thầm như cron, worker, bản ghi email. 25 mục chia thành 6 nhóm: kiểm kê server cũ, DNS, dữ liệu, server mới, kế hoạch quay lui và con người. Hai nhóm hay bị bỏ qua nhất là DNS phụ (MX, subdomain) và kế hoạch quay lui có điểm dừng rõ ràng. Hãy lưu checklist vào repo và dùng lại cho mọi lần chuyển server sau.


All rights reserved

Viblo
Hãy đăng ký một tài khoản Viblo để nhận được nhiều bài viết thú vị hơn.
Đăng kí