Series Java Swing Bài 31: Bắt sự kiện chọn dòng JTable, đổ dữ liệu ngược lên Form và khóa tính năng sửa trực tiếp.
Ở cuối Bài 30, chúng ta đã phát hiện ra một "tính năng ẩn" của JTable: Mặc định, bạn có thể click đúp chuột vào bất kỳ ô nào trên bảng và sửa nội dung của nó y hệt như Excel.
Trong thực tế làm phần mềm, điều này là tối kỵ. Nếu người dùng được phép gõ trực tiếp vào bảng, họ sẽ lách qua mọi vòng kiểm tra dữ liệu (Validation) trên Form nhập liệu (Ví dụ: Nhập chữ vào cột Số lượng).
Bài học hôm nay sẽ giúp bạn giải quyết triệt để vấn đề này, đồng thời hoàn thiện chu trình CRUD bằng cách bắt sự kiện click chọn dòng và đổ dữ liệu ngược lên Form để chuẩn bị cho chức năng "Sửa".
1. Khóa tính năng sửa trực tiếp (Disable Cell Editing)
Để ngăn người dùng sửa dữ liệu trực tiếp trên JTable, chúng ta không can thiệp vào JTable, mà can thiệp vào "linh hồn" của nó: DefaultTableModel.
Lớp DefaultTableModel có một phương thức tên là isCellEditable(int row, int column) luôn trả về true theo mặc định. Chúng ta chỉ cần Ghi đè (Override) phương thức này khi khởi tạo Model và ép nó trả về false.
Java
// Khởi tạo Model và ghi đè (Override) ngay lập tức bằng Anonymous Class
DefaultTableModel tableModel = new DefaultTableModel() {
@Override
public boolean isCellEditable(int row, int column) {
// Trả về false để KHÓA toàn bộ các ô, không cho double-click để sửa
return false;
}
};
tableModel.addColumn("Mã NV");
tableModel.addColumn("Họ và Tên");
Chỉ với 3 dòng code, bảng của bạn đã trở thành chế độ "Chỉ đọc" (Read-only) an toàn tuyệt đối.
2. Bắt sự kiện click dòng (Row Selection)
Khi người dùng muốn xem chi tiết hoặc muốn sửa thông tin của một nhân viên, họ sẽ click chuột vào dòng của nhân viên đó trên bảng.
Để bắt được khoảnh khắc này, chúng ta sử dụng MouseListener (Đã học ở Bài 26) gắn trực tiếp vào JTable.
Java
table.addMouseListener(new MouseAdapter() {
@Override
public void mouseClicked(MouseEvent e) {
// Lấy vị trí dòng vừa được click (Index tính từ 0)
int selectedRow = table.getSelectedRow();
if (selectedRow != -1) {
System.out.println("Bạn vừa click vào dòng số: " + selectedRow);
}
}
});
(Mẹo chuyên sâu: Swing còn cung cấp ListSelectionListener để bắt sự kiện chọn dòng ngay cả khi người dùng dùng phím mũi tên Lên/Xuống trên bàn phím. Tuy nhiên, kết hợp MouseListener là cách trực quan và phổ biến nhất cho người mới bắt đầu).
3. Đổ dữ liệu ngược lên Form (Reverse Data Binding)
Khi đã biết được người dùng click vào dòng số mấy (selectedRow), chúng ta sẽ dùng hàm getValueAt(row, column) của DefaultTableModel để moi dữ liệu ra, ép kiểu về String, và setText() ngược trở lại các ô JTextField.
Java
// Lấy dữ liệu từ các cột tương ứng của dòng được chọn
String id = tableModel.getValueAt(selectedRow, 0).toString();
String name = tableModel.getValueAt(selectedRow, 1).toString();
String role = tableModel.getValueAt(selectedRow, 2).toString();
// Đổ dữ liệu lên các ô nhập liệu
txtId.setText(id);
txtName.setText(name);
txtRole.setText(role);
4. Source Code Thực Chiến: Hoàn thiện chức năng Sửa (Update)
Đoạn code dưới đây nâng cấp giao diện Quản lý Nhân sự của Bài 30. Bây giờ, bảng đã bị khóa sửa trực tiếp. Khi bạn click vào một dòng, thông tin lập tức nhảy lên Form. Sau đó, bạn có thể thay đổi thông tin trên Form và bấm nút "Cập nhật" để ghi đè dữ liệu mới vào bảng.
Java
import javax.swing.*;
import javax.swing.table.DefaultTableModel;
import java.awt.*;
import java.awt.event.MouseAdapter;
import java.awt.event.MouseEvent;
public class JTableAdvancedDemo extends JFrame {
private DefaultTableModel tableModel;
private JTable table;
private JTextField txtId, txtName, txtRole;
public JTableAdvancedDemo() {
setTitle("Quản lý Nhân Sự - Tương tác JTable");
setSize(700, 500);
setDefaultCloseOperation(JFrame.EXIT_ON_CLOSE);
setLocationRelativeTo(null);
setLayout(new BorderLayout(10, 10));
// ==========================================
// 1. KHỞI TẠO BẢNG VÀ KHÓA CELL EDITING
// ==========================================
tableModel = new DefaultTableModel() {
@Override
public boolean isCellEditable(int row, int column) {
return false; // KHÓA SỬA TRỰC TIẾP TRÊN BẢNG
}
};
tableModel.addColumn("Mã Nhân Viên");
tableModel.addColumn("Họ và Tên");
tableModel.addColumn("Chức Vụ");
tableModel.addRow(new Object[]{"NV01", "Nguyễn Văn Admin", "Giám đốc"});
tableModel.addRow(new Object[]{"NV02", "Trần Thị Tester", "Kiểm thử viên"});
tableModel.addRow(new Object[]{"NV03", "Lê Văn Dev", "Lập trình viên"});
table = new JTable(tableModel);
table.setRowHeight(30);
table.setFont(new Font("Arial", Font.PLAIN, 14));
// Chỉ cho phép chọn 1 dòng mỗi lần click (không cho quét bôi đen nhiều dòng)
table.setSelectionMode(ListSelectionModel.SINGLE_SELECTION);
add(new JScrollPane(table), BorderLayout.CENTER);
// ==========================================
// 2. FORM NHẬP LIỆU (BÊN DƯỚI)
// ==========================================
JPanel panelBottom = new JPanel(new BorderLayout());
JPanel panelInput = new JPanel(new GridLayout(2, 3, 10, 5));
panelInput.setBorder(BorderFactory.createEmptyBorder(10, 10, 10, 10));
panelInput.add(new JLabel("Mã NV (Không sửa):"));
panelInput.add(new JLabel("Họ và Tên:"));
panelInput.add(new JLabel("Chức vụ:"));
txtId = new JTextField();
txtId.setEditable(false); // Khóa ô Mã NV (Vì ID là khóa chính, không được sửa)
txtName = new JTextField();
txtRole = new JTextField();
panelInput.add(txtId);
panelInput.add(txtName);
panelInput.add(txtRole);
// ==========================================
// 3. CÁC NÚT BẤM CHỨC NĂNG
// ==========================================
JPanel panelButtons = new JPanel(new FlowLayout(FlowLayout.CENTER, 20, 10));
JButton btnClear = new JButton("Làm mới Form");
JButton btnUpdate = new JButton("Cập nhật Dòng Chọn");
panelButtons.add(btnClear);
panelButtons.add(btnUpdate);
panelBottom.add(panelInput, BorderLayout.CENTER);
panelBottom.add(panelButtons, BorderLayout.SOUTH);
add(panelBottom, BorderLayout.SOUTH);
// ==========================================
// 4. LOGIC XỬ LÝ SỰ KIỆN
// ==========================================
// KHI CLICK VÀO BẢNG -> ĐỔ DỮ LIỆU LÊN FORM
table.addMouseListener(new MouseAdapter() {
@Override
public void mouseClicked(MouseEvent e) {
int selectedRow = table.getSelectedRow();
if (selectedRow != -1) {
// Lấy dữ liệu từ dòng được chọn đổ lên TextFields
txtId.setText(tableModel.getValueAt(selectedRow, 0).toString());
txtName.setText(tableModel.getValueAt(selectedRow, 1).toString());
txtRole.setText(tableModel.getValueAt(selectedRow, 2).toString());
}
}
});
// NÚT LÀM MỚI (Reset Form để nhập mới)
btnClear.addActionListener(e -> {
txtId.setText("");
txtName.setText("");
txtRole.setText("");
table.clearSelection(); // Bỏ bôi xanh trên bảng
});
// NÚT CẬP NHẬT (Lưu thông tin vừa sửa xuống bảng)
btnUpdate.addActionListener(e -> {
int selectedRow = table.getSelectedRow();
if (selectedRow == -1) {
JOptionPane.showMessageDialog(this, "Hãy click chọn một dòng trên bảng để sửa!", "Cảnh báo", JOptionPane.WARNING_MESSAGE);
return;
}
String newName = txtName.getText().trim();
String newRole = txtRole.getText().trim();
if (newName.isEmpty() || newRole.isEmpty()) {
JOptionPane.showMessageDialog(this, "Không được để trống Tên và Chức vụ!", "Lỗi", JOptionPane.ERROR_MESSAGE);
return;
}
// Ghi đè dữ liệu mới vào Model tại đúng dòng đang chọn
// (Lưu ý: Bỏ qua cột 0 vì Mã NV không được đổi)
tableModel.setValueAt(newName, selectedRow, 1);
tableModel.setValueAt(newRole, selectedRow, 2);
JOptionPane.showMessageDialog(this, "Cập nhật thành công!");
});
}
public static void main(String[] args) {
SwingUtilities.invokeLater(() -> new JTableAdvancedDemo().setVisible(true));
}
}
Hãy copy và chạy ứng dụng. Bây giờ, luồng thao tác của người dùng sẽ an toàn tuyệt đối:
-
Click chuột vào một nhân viên bất kỳ -> Form tự động điền thông tin.
-
Sửa lại Họ Tên hoặc Chức vụ trên Form (Không sửa trực tiếp trên bảng được).
-
Bấm "Cập nhật Dòng Chọn" -> Dữ liệu trên bảng ngay lập tức thay đổi theo.
All Rights Reserved