Lộ trình học DevOps cho người mới 2026: hands-on và debug broken server

Hồi mới vào nghề, mình học DevOps theo kiểu quen thuộc: xem slide, đọc docs, xem video, gật gù thấy hiểu. Đến lúc ngồi trước một con server thật, chmod sai một bit là web trả 403, và mình không biết bắt đầu debug từ đâu.

Vấn đề không nằm ở tài liệu. Tài liệu DevOps trên mạng rất nhiều, phần lớn còn miễn phí. Vấn đề là đọc hiểu và làm được là hai chuyện khác nhau, và DevOps là nghề của "làm được".

Bài này chia sẻ hai thứ:

1. Một lộ trình học DevOps theo thứ tự mình thấy hợp lý cho người mới (fresher, sinh viên, dev muốn chuyển sang).
2. DevOps Peach, site học miễn phí mình làm theo đúng lộ trình đó, tập trung vào hands-on thay vì chỉ đọc.

1. Lộ trình: học cái gì trước, cái gì sau?

DevOps không phải một tool, mà là cả một chuỗi kỹ năng chồng lên nhau. Học sai thứ tự, ví dụ nhảy thẳng vào Kubernetes khi chưa vững Linux, là cách nhanh nhất để nản.

Thứ tự mình đề xuất:

Step 1: Linux fundamentals

Gần như mọi server, container hay pipeline đều chạy trên Linux. Cần chắc các phần sau:

• File, directory, permission (chmod, chown, user/group)
• Process, service (systemctl), log, networking cơ bản
• Bash scripting để automate những việc lặp lại

👉 Track Linux: 5 module, từ Linux basics, Bash scripting đến Ansible và Terraform.

Step 2: Git và CI/CD

• Git branching, pull request, review
• Pipeline là gì, vì sao phải automate build, test, deploy
• Jenkins, Azure DevOps, monitoring với Prometheus và Grafana

👉 Track DevOps & CI/CD

Step 3: Container và Kubernetes

• Docker: image, Dockerfile, network, volume, Docker Compose
• Kubernetes: architecture, Pod, Deployment, Service, Ingress, ConfigMap, Secret, RBAC
• Helm

👉 Track Docker & Kubernetes: 13 module, 54 bài.

Step 4: Cloud (chọn một cloud học sâu trước)

Đừng học cả ba cloud cùng lúc. Chọn cloud mà công ty hoặc dự án bạn đang dùng:

• AWS: IAM, EC2, VPC, S3, ELB, Route 53, RDS, CloudWatch
• Azure: Entra ID, VNet, Storage, VM, AKS, Azure Monitor
• GCP: bám theo exam guide Associate Cloud Engineer

Step 5: Infrastructure as Code và GitOps

• Advanced Terraform: module, state, teamwork, drift, terraform test
• GitOps với Argo CD

Step 6: Security (DevSecOps)

Security không phải bước cuối, nhưng nên học sau khi đã hiểu pipeline:

• Linux hardening, secret management, SAST với SonarQube, vulnerability scanning với Trivy, supply chain, policy as code, Kubernetes security

👉 Track Security

Tip: Mỗi step nên kết thúc bằng một mini project tự làm từ đầu đến cuối. Ví dụ: viết Dockerfile cho app của bạn, push lên registry, viết pipeline để build tự động. Một project tự làm đáng giá hơn mười khoá học xem cho xong.

2. Vì sao mình làm DevOps Peach

Mình muốn có một chỗ mà người mới bắt buộc phải gõ chứ không chỉ đọc. Hiện site có 10 track, 71 module, 325 bài học, tất cả miễn phí, không cần đăng ký vẫn học được. Giao diện site bằng tiếng Anh, thuật ngữ giữ nguyên như khi đi làm.

Mỗi bài học có 3 phần

1. Lesson ngắn, có architecture diagram.
2. Quiz để kiểm tra mình hiểu thật hay chỉ hiểu mang máng.
3. Commands: tự gõ command để hoàn thành từng bước, architecture diagram lớn dần theo những gì bạn vừa dựng.

Challenge: debug broken Linux server ngay trong browser

Đây là phần mình thích nhất. Có 22 challenge, mỗi cái là một Linux VM đang lỗi chạy ngay trong browser, không cần cài gì. Bạn nhận một ticket như ngoài đời và phải tự debug, fix.

Ví dụ challenge Forbidden Handbook:

TICKET OPS-2291: Từ sáng nay, trang handbook nội bộ trả 403 Forbidden cho mọi trang. Tối qua có người "dọn dẹp lại permission" trong /srv/handbook.

Bạn phải tìm xem web server chạy bằng user nào, rồi fix permission đúng mức nó cần, không thừa một bit. Trong cùng thư mục có folder lương của HR, và web server tuyệt đối không được đọc folder đó. Cứ chmod -R 777 cho nhanh là bị checker đánh fail.

Một vài challenge khác:

• No Space Left: disk full, tìm xem cái gì đang chiếm dung lượng
• Port Squatter: service không start được vì port đã bị process khác chiếm
• Crash on Start: container crash ngay khi start
• Image Pull Panic: Pod bị kẹt ở ImagePullBackOff
• Stuck Lock: mọi lệnh terraform đều báo Error acquiring the state lock

VM là một Linux nhỏ gọn, nên các challenge về Docker, Kubernetes và Terraform dùng docker, kubectl, terraform được simulate, output đúng format thật. Đây là những lỗi bạn chắc chắn sẽ gặp khi đi làm. Gặp chúng lần đầu ở đây vẫn hơn gặp lần đầu lúc 2 giờ sáng trên production.

Cert practice

Mục Cert practice có practice exam cho AZ-104, AZ-305, CKA (dạng hands-on: 12 task giải bằng kubectl simulate trong VM chạy trên browser) và các cert Claude. Mỗi câu đều có giải thích, có exam mode bấm giờ. Phần này cần login để lưu kết quả.

3. Vài lời khuyên cho người mới học DevOps

1. Đừng collect tool. Biết dùng thành thạo một bộ (Linux + Git + Docker + một cloud + một CI) có giá trị hơn biết tên 30 tool.
2. Học cách đọc log và error message. Một nửa công việc DevOps là đọc kỹ dòng lỗi thay vì copy nó lên Google ngay.
3. Hiểu "tại sao" trước "như thế nào". Vì sao cần container? Vì sao state của Terraform phải được lock? Hiểu lý do thì tool có đổi cũng không sợ.
4. Break things to learn. Dựng lab, cố tình làm lỗi, rồi debug và fix. Đó chính là ý tưởng đằng sau phần challenge.
5. Ghi chép lại. Mỗi incident đã fix xong, viết lại vài dòng: symptom, root cause, cách fix. Sau 6 tháng bạn sẽ có một cuốn runbook của riêng mình.

Kết

Nếu bạn đang bắt đầu học DevOps, hãy thử đi theo lộ trình trên, mỗi ngày một lesson và cuối tuần một challenge. Site hoàn toàn miễn phí; progress được lưu ngay trên browser, muốn sync giữa nhiều máy thì tạo account.

🍑 https://devopsforpeach.dev

Site vẫn đang được làm tiếp. Bạn thấy lesson nào sai, command nào chạy không đúng hay muốn có thêm chủ đề nào thì comment bên dưới hoặc gửi qua trang Feedback trên site. Mình đọc hết.

Happy learning, và chúc mọi người debug đâu fix đó 🚀