[Java Backend Zero to Hello] BÀI 3.1: GIT CƠ BẢN
📚 Bài viết thuộc series Java Backend Zero to Hello 📌 Phần: Phase 3: Công Cụ & Build Tools | Bài 29/86
BÀI 3.1: GIT CƠ BẢN
Mục tiêu
- Hiểu Git và tại sao cần Git
- Sử dụng các lệnh Git cơ bản
- Quản lý branch và merge
- Làm việc với remote repository
1. GIT LÀ GÌ?
Git là hệ thống quản lý phiên bản phân tán (Distributed Version Control System) phổ biến nhất hiện nay.
Lợi ích
- Theo dõi lịch sử thay đổi code
- Làm việc nhóm hiệu quả
- Branching/merging dễ dàng
- Backup code an toàn
- Open source trên GitHub/GitLab
2. CÀI ĐẶT
# Windows - tải từ https://git-scm.com/
# macOS
brew install git
# Linux
sudo apt install git
Cấu hình ban đầu
git config --global user.name "Tên của bạn"
git config --global user.email "email@example.com"
git config --global init.defaultBranch main
git config --global core.editor "code --wait" # VS Code
3. CÁC KHÁI NIỆM
3.1 Repository (Repo)
Nơi chứa toàn bộ code và lịch sử thay đổi.
3.2 Working Directory
Thư mục làm việc hiện tại.
3.3 Staging Area
Vùng chứa tạm, chuẩn bị commit.
3.4 Commit
Snapshot của code tại một thời điểm.
3.5 Branch
Nhánh phát triển độc lập.
3.6 Remote
Repository trên server (GitHub, GitLab).
Vòng đời file
Untracked → Staged → Committed
↓ ↓
Modified (sau khi commit)
4. CÁC LỆNH CƠ BẢN
4.1 Khởi tạo repo
git init # Tạo repo mới
git clone <url> # Clone repo có sẵn
4.2 Kiểm tra trạng thái
git status # Trạng thái files
git log # Lịch sử commit
git log --oneline # Lịch sử ngắn gọn
git log --graph --oneline # Xem graph
4.3 Thêm và commit
git add <file> # Thêm 1 file
git add . # Thêm tất cả
git add *.java # Thêm theo pattern
git commit -m "Message" # Commit với message
git commit -am "Message" # Add + commit (chỉ file đã tracked)
4.4 Xem thay đổi
git diff # So sánh working dir vs staging
git diff --staged # So sánh staging vs last commit
git diff <branch1> <branch2> # So sánh 2 branch
4.5 Undo
git restore <file> # Hủy thay đổi ở working dir
git restore --staged <file> # Unstage
git reset HEAD~1 # Hủy commit cuối (giữ thay đổi)
git reset --hard HEAD~1 # Hủy commit cuối (xóa thay đổi)
5. BRANCH
5.1 Tạo và chuyển branch
git branch # Liệt kê branch
git branch <name> # Tạo branch mới
git checkout <name> # Chuyển branch
git checkout -b <name> # Tạo + chuyển
git switch <name> # Chuyển (Git 2.23+)
git switch -c <name> # Tạo + chuyển
5.2 Merge
git merge <branch> # Merge branch vào current
git merge --no-ff <branch> # Merge với commit (giữ lịch sử)
5.3 Xóa branch
git branch -d <name> # Xóa branch đã merge
git branch -D <name> # Xóa branch (force)
6. REMOTE
6.1 Quản lý remote
git remote -v # Xem remote
git remote add origin <url> # Thêm remote
git remote remove origin # Xóa remote
6.2 Push và Pull
git push origin <branch> # Push lên remote
git push -u origin main # Push + set upstream
git pull # Pull + merge
git pull --rebase # Pull + rebase
git fetch # Chỉ tải về, không merge
6.3 Clone
git clone <url> # Clone mặc định
git clone -b <branch> <url> # Clone branch cụ thể
git clone --depth 1 <url> # Shallow clone
7. .GITIGNORE
File .gitignore liệt kê các file/folder không muốn track.
# IDE
.idea/
*.iml
.vscode/
.project
.classpath
# Build
target/
build/
*.class
*.jar
# OS
.DS_Store
Thumbs.db
# Logs
*.log
logs/
# Env
.env
.env.local
8. GITHUB CƠ BẢN
8.1 Tạo repo trên GitHub
- Vào github.com → New repository
- Đặt tên, chọn Public/Private
- Không tạo README (nếu đã có local)
8.2 Kết nối local với GitHub
git remote add origin https://github.com/username/repo.git
git push -u origin main
8.3 SSH Key (khuyến nghị)
# Tạo key
ssh-keygen -t ed25519 -C "email@example.com"
# Copy public key
cat ~/.ssh/id_ed25519.pub
# Thêm vào GitHub: Settings → SSH and GPG keys → New SSH key
9. BÀI TẬP THỰC HÀNH
Bài 1: Tạo project đầu tiên
mkdir my-project
cd my-project
git init
echo "# My Project" > README.md
git add .
git commit -m "Initial commit"
Bài 2: Branch workflow
# Tạo branch feature
git checkout -b feature/login
# Làm việc trên branch
echo "Login code" > login.java
git add .
git commit -m "Add login feature"
# Merge về main
git checkout main
git merge feature/login
Bài 3: Push lên GitHub
git remote add origin https://github.com/user/repo.git
git push -u origin main
10. TÓM TẮT
| Lệnh | Mô tả |
|---|---|
git init |
Tạo repo |
git clone |
Sao chép repo |
git add |
Thêm vào staging |
git commit |
Lưu snapshot |
git status |
Xem trạng thái |
git log |
Lịch sử |
git diff |
So sánh |
git branch |
Quản lý branch |
git checkout/switch |
Chuyển branch |
git merge |
Hợp nhất |
git push |
Đẩy lên remote |
git pull |
Kéo về local |
Bài tiếp theo: 3.2 Git nâng cao
🧭 Điều Hướng Series
⬅️ Bài trước: PHASE 3: CÔNG CỤ & BUILD TOOLS - Tổng Quan & Mục Tiêu
📋 Lộ trình tổng quan: Xem Toàn Bộ Series
➡️ Bài tiếp theo: BÀI 3.2: GIT NÂNG CAO
All rights reserved
