0

Nén ảnh về đúng dung lượng mục tiêu ngay trên trình duyệt: tìm kiếm nhị phân chất lượng JPEG với wasm-vips

Rất nhiều form trực tuyến ghi rõ "ảnh không quá 100 KB" hoặc "tối đa 200 KB". Người dùng không quan tâm chất lượng JPEG là 62 hay 75. Họ chỉ cần một file nhỏ hơn giới hạn và vẫn rõ nhất có thể.

Bài này chia sẻ cách mình làm tính năng "nén ảnh theo dung lượng" chạy hoàn toàn phía client: không upload ảnh lên server, dùng wasm-vips (libvips biên dịch sang WebAssembly) và một vòng tìm kiếm nhị phân trên tham số chất lượng.

1. Bài toán

Đầu vào: một ảnh (JPEG, PNG, WebP…) và dung lượng mục tiêu targetBytes. Đầu ra: ảnh có kích thước file ≤ targetBytes, với chất lượng cao nhất có thể.

Không có công thức nào đổi trực tiếp "100 KB" thành "quality = X", vì kích thước sau khi nén phụ thuộc vào nội dung ảnh: ảnh trời xanh nén rất nhỏ, ảnh lá cây chi tiết thì to. Cách thực tế là thử – đo – điều chỉnh.

May mắn là với JPEG/WebP, kích thước file gần như tăng đơn điệu theo quality. Đây chính là điều kiện để dùng tìm kiếm nhị phân.

2. Vì sao chọn wasm-vips thay vì Canvas?

Cách đơn giản nhất là vẽ ảnh lên <canvas> rồi gọi canvas.toBlob(cb, 'image/jpeg', q). Cách này chạy được, nhưng có vài hạn chế:

  • Canvas bỏ hết metadata (EXIF, ICC), ảnh màu rộng có thể bị nhạt.
  • Mỗi trình duyệt dùng encoder riêng, kết quả không đồng nhất giữa Chrome và Safari.
  • Hỗ trợ định dạng phụ thuộc trình duyệt.

libvips cho mình encoder nhất quán, kiểm soát được metadata và hỗ trợ nhiều định dạng. Đổi lại, phải tải thêm file WASM ở lần dùng đầu tiên.

3. Thuật toán

/** Tìm chất lượng cao nhất cho ra file ≤ targetBytes; nếu không đạt, trả về bản nhỏ nhất. */
function compressToTarget(img: VipsImage, fmt: RasterFormat, targetBytes: number): Uint8Array {
  let lo = 5;
  let hi = 95;
  let best: Uint8Array | null = null;      // bản đạt mục tiêu, chất lượng cao nhất
  let smallest: Uint8Array | null = null;  // bản nhỏ nhất đã thử (phòng khi không đạt)

  for (let i = 0; i < 8 && lo <= hi; i++) {
    const q = (lo + hi) >> 1;
    const out = encode(img, fmt, q);
    if (smallest === null || out.length < smallest.length) smallest = out;

    if (out.length <= targetBytes) {
      best = out;   // đạt mục tiêu → thử chất lượng cao hơn
      lo = q + 1;
    } else {
      hi = q - 1;   // quá lớn → giảm chất lượng
    }
  }
  return best ?? smallest ?? encode(img, fmt, 5);
}

Một vài điểm đáng chú ý:

Khoảng 5–95. Dưới 5 ảnh vỡ khối rõ rệt mà dung lượng giảm không đáng kể; trên 95 file to lên rất nhanh nhưng mắt thường gần như không thấy khác biệt.

Tối đa 8 vòng. Khoảng 91 giá trị cần khoảng log₂(91) ≈ 7 lần thử để hội tụ. Giới hạn 8 vòng đảm bảo thời gian chạy dự đoán được, kể cả trên điện thoại cũ. Mỗi vòng là một lần encode đầy đủ, nên đây là phần tốn thời gian nhất.

Giữ lại smallest. Có những ảnh không thể xuống dưới mục tiêu chỉ bằng cách giảm quality, ví dụ ảnh 4000×3000 với mục tiêu 20 KB. Khi đó trả về bản nhỏ nhất và thông báo rõ cho người dùng là chưa đạt, thay vì giả vờ thành công.

1 KB = 1024 byte. Mình quy đổi targetKB * 1024. Một số cổng đăng ký tính 1 KB = 1000 byte. Nếu muốn an toàn tuyệt đối, đặt mục tiêu thấp hơn giới hạn một chút (ví dụ 95 KB cho giới hạn 100 KB).

4. Những trường hợp đặc biệt

PNG gần như không phản ứng với quality. PNG là định dạng nén không mất dữ liệu. Trong bản libvips chúng mình dùng, tham số quality không có tác dụng với PNG (cần libimagequant để lượng tử hóa bảng màu). Với ảnh chụp dạng PNG, cách hiệu quả là chuyển sang JPEG hoặc WebP trước, rồi mới nén theo dung lượng.

Kết quả to hơn file gốc. Ảnh nhỏ hoặc đã được nén kỹ có thể bị encode lại thành file lớn hơn. Lúc đó, trả lại file gốc và báo cho người dùng là file gốc đã đạt yêu cầu.

Ảnh quá lớn về pixel. Kiểm tra tổng số pixel trước khi decode để tránh hết bộ nhớ trên điện thoại. Lỗi này nên trả về mã lỗi riêng (TOO_MANY_PIXELS) để UI giải thích được.

Không đạt mục tiêu dù quality = 5. Lúc này chỉ còn cách giảm kích thước ảnh (crop hoặc resize). Với ảnh thẻ, crop sát khuôn mặt thường vừa giảm dung lượng vừa đúng yêu cầu của form.

5. Trải nghiệm người dùng

Thuật toán chỉ là một nửa. Nửa còn lại là nói thật với người dùng:

  • Hiện dung lượng trước – sau và giới hạn họ yêu cầu trên cùng một dòng.
  • Tách rõ ba kết quả: đạt mục tiêu, giữ nguyên file gốc vì đã đủ nhỏ, chưa đạt, đây là bản nhỏ nhất.
  • Đưa sẵn các mục tiêu hay gặp (50 KB, 100 KB, 200 KB, 500 KB, 1 MB, 2 MB) để người dùng khỏi phải đổi đơn vị.

6. Tóm tắt

  • Kích thước JPEG/WebP tăng gần đơn điệu theo quality, nên tìm kiếm nhị phân là đủ.
  • Khoảng 5–95, tối đa 8 vòng, giữ lại cả bản "tốt nhất đạt mục tiêu" và bản "nhỏ nhất".
  • PNG cần đổi định dạng trước; ảnh quá to cần crop hoặc resize.
  • Chạy hoàn toàn trên trình duyệt: ảnh không rời khỏi máy người dùng.

Nếu bạn có cách tiếp cận khác (ví dụ ước lượng quality từ lần encode đầu để giảm số vòng), rất mong được trao đổi ở phần bình luận.


Tham khảo


All rights reserved

Viblo
Hãy đăng ký một tài khoản Viblo để nhận được nhiều bài viết thú vị hơn.
Đăng kí