E2E với Playwright cho luồng thật, và trị test chập chờn mà không che bug
Bộ E2E của trình thiết kế báo cáo có một test kiểm màu nền của một dòng trong cây menu khi rê chuột qua. Chạy một mình thì xanh. Chạy cả bộ trên CI thì thỉnh thoảng đỏ. Cách dễ nhất là bật retries: 2 cho cả bộ và quên nó đi.
Mình không làm thế, vì một test chập chờn chỉ có hai khả năng: test sai, hoặc app có bug chỉ lộ ra lúc máy bận. Bật thử lại cho cả bộ là xoá luôn cơ hội phân biệt hai trường hợp đó. Bài cuối của series này là cách mình viết E2E cho những luồng thật (đăng nhập, tạo báo cáo, xuất file), và cách trị từng loại chập chờn mà vẫn giữ được khả năng bắt bug.
Viết spec theo câu chuyện người dùng
Thay vì mỗi test kiểm một nút, mình viết theo hành trình: người dùng muốn làm gì, đi qua những bước nào, cuối cùng nhận được gì. test.step chia hành trình thành các bước có tên, và báo cáo của Playwright hiện đúng bước nào hỏng:
test('kế toán tạo báo cáo doanh thu tháng và tải về Excel', async ({ page }) => {
await test.step('mở trang chủ báo cáo sau khi đăng nhập', async () => {
await page.goto(app('/'));
await expect(page.getByTestId('rd-header-user')).toBeVisible();
});
await test.step('tạo báo cáo mới từ mẫu doanh thu', async () => {
await page.getByRole('button', { name: 'Báo cáo mới' }).click();
await page.getByRole('option', { name: 'Doanh thu theo phòng' }).click();
await expect(page.getByTestId('rd-doc')).toBeVisible();
});
await test.step('tải về dạng Excel', async () => {
const [file] = await Promise.all([
page.waitForEvent('download'),
page.getByRole('button', { name: 'Tải Excel' }).click(),
]);
expect(file.suggestedFilename()).toMatch(/\.xlsx$/);
});
});
Hai chi tiết nhỏ mà quan trọng. Bắt sự kiện tải file trước khi bấm, gói chung trong Promise.all, nếu không file có thể đã tải xong trước khi test kịp lắng nghe. Và hàm app() ghép đường dẫn với baseURL của project trong cấu hình Playwright, vì app nằm dưới một base path (chuyện ở bài trước), không gõ cứng URL đầy đủ.
Chờ đúng điều kiện, không chờ đúng số giây
page.waitForTimeout(2000) là nguồn chập chờn số một: máy nhanh thì thừa, máy chậm thì thiếu. Playwright đã tự chờ khi bạn dùng locator và expect. Ba công cụ cho ba loại chờ:
| Cần chờ | Dùng |
|---|---|
| Một phần tử xuất hiện, có chữ, có class | await expect(locator).toBeVisible() (tự thử lại tới khi hết thời gian) |
| Một giá trị không nằm trên trang (trạng thái của API, một file) | await expect.poll(() => getValue(), { timeout }) |
| Một chuỗi thao tác phải thành công cùng nhau | await expect(async () => { ... }).toPass({ timeout }) |
Với luồng có hẹn giờ (bản demo có nút "Gửi ngay", hiện "Đang chạy" rồi chuyển sang "Đã gửi" sau vài giây), đừng chờ đúng số giây. Điều khiển đồng hồ của trang bằng page.clock, để thời gian chỉ trôi khi test cho phép:
await page.clock.install();
await page.getByRole('button', { name: 'Gửi ngay' }).click();
await expect(page.getByText('Đang chạy')).toBeVisible();
await page.clock.runFor(2500);
await expect(page.getByText('Đã gửi')).toBeVisible();
Thử lại một thao tác: khi nào là hợp lý
Quay lại test màu nền khi rê chuột. Tái hiện trước khi sửa: npx playwright test menu.spec.ts --repeat-each 3 cho kết quả đỏ cả ba lần trên máy bận. Nguyên nhân: cây menu (một thư viện bên thứ ba) chạy hiệu ứng mở nhánh, hiệu ứng đó vẽ lại các dòng và làm mất trạng thái hover mà chuột vừa tạo. Test rê chuột quá sớm.
Đây là lúc thử lại hợp lý: thử lại thao tác, nhưng giữ nguyên điều cần kiểm:
// Cây có thể vẫn đang chạy hiệu ứng mở nhánh: nó vẽ lại các dòng và làm mất hover vừa tạo.
// Rê lại cho tới khi dòng được tô màu hover. Điều kiện kiểm giữ nguyên.
await expect(async () => {
await leaf.hover();
await expect(leafRow).toHaveCSS('background-color', HOVER_BG, { timeout: 1_000 });
}).toPass({ timeout: 15_000 });
Quy tắc mình dùng để phân biệt:
| Hợp lý | Là đang che bug |
|---|---|
| Thử lại một thao tác vì một nguyên nhân đã biết, ghi rõ trong comment | Bật thử lại cho cả bộ test |
| Điều kiện kiểm không đổi | Nới điều kiện cho tới khi xanh |
| Có giới hạn số lần và thời gian | Thử lại vô hạn |
Đã tái hiện bằng --repeat-each trước khi sửa |
Sửa vì "thỉnh thoảng đỏ" mà chưa từng thấy nó đỏ |
Test thay đổi môi trường chung thì chạy một mình
Có một test kiểm app báo lỗi dễ hiểu khi dịch vụ đăng nhập bị sập. Để làm vậy, test thật sự dừng dịch vụ đó, rồi bật lại. Chạy song song với test khác, mọi test đang đăng nhập cùng lúc sẽ đỏ theo.
Đừng chỉ ghi "nhớ chạy riêng" trong README. Cho test tự từ chối chạy sai cách:
test.beforeAll(() => {
if (test.info().config.workers !== 1) {
throw new Error('sign-in-outage phải chạy riêng với --workers=1 (xem README của thư mục này)');
}
});
Chờ dịch vụ thật sự tắt hoặc bật lại thì dùng expect.poll gọi thẳng vào nó, với thời gian chờ đủ dài cho một dịch vụ khởi động, thay vì đoán số giây.
Chập chờn ở test đơn vị cũng có thật
Không chỉ E2E. Bộ test đơn vị của dashboard (Vitest, Testing Library, jsdom) có hai nguyên nhân chập chờn, cả hai tái hiện được bằng cách chạy hai bộ test cùng lúc cho máy bận:
Máy bận thì vẽ chậm. Testing Library mặc định chỉ chờ 1 giây cho findBy và waitFor. Một màn tải lười hay một popup trên một worker đang bị tranh CPU có thể mất vài giây. Tăng thời gian chờ chung, giữ nguyên điều kiện:
// tests/setup.ts
import { configure } from '@testing-library/react';
configure({ asyncUtilTimeout: 15_000 }); // timeout của mỗi test Vitest là 30 giây, vẫn còn chỗ để test sai thì đỏ
Popup của thư viện UI đôi khi không mount. Dưới tải nặng, nút mở popup đã báo aria-expanded="true" mà popup không có trong DOM, chờ bao lâu cũng vậy. Mình gom mọi thao tác mở popup về một hàm, đóng rồi mở lại nếu sau 2 giây chưa thấy popup, tối đa hai lần. Có giới hạn, có ghi lý do, chỉ ở một chỗ.
Checklist cho bộ E2E
[ ] Spec theo hành trình người dùng, chia bằng test.step
[ ] Không có waitForTimeout; chờ bằng expect, expect.poll, toPass
[ ] Luồng có hẹn giờ thì điều khiển đồng hồ bằng page.clock
[ ] Bắt sự kiện tải file trước khi bấm
[ ] Không bật retries cho cả bộ; thử lại chỉ ở thao tác, có lý do, có giới hạn
[ ] Tái hiện bằng --repeat-each trước khi sửa một test chập chờn
[ ] Test thay đổi môi trường chung tự từ chối chạy song song
[ ] URL ghép từ baseURL của project, không gõ cứng
Thử ngay: chọn test chập chờn nhất trong bộ của bạn, chạy với --repeat-each 10 và --workers bằng số nhân CPU. Khi đã thấy nó đỏ, đọc trace của lần đỏ (--trace on) trước khi sửa. Đa số lần, trace chỉ ra ngay test đang chờ sai thứ.
Mười bài đầu của series đi từ ngày giờ, tầng dữ liệu, mock, bộ lọc, chart, in ấn và accessibility, hiệu năng, Outlook Add-in, base path, tới E2E. Toàn là những thứ mình học được từ dashboard, add-in và trình thiết kế báo cáo chạy thật. Bài sau trong series: đưa một app Remix full-stack lên Cloudflare Workers, frontend, backend và database trong một project. Bạn muốn mình viết tiếp chủ đề front end nào? Comment cho mình biết nhé.
P.S. Phần lớn kỹ thuật trị test chập chờn ở trên mình hệ thống lại cùng skill e2e-web-testing trong PrimeKit, bộ skill mình tự làm, bao quát Playwright, Vitest và cả cách xử lý test chập chờn. Cài bằng npx @lovehlmmm/primekit init, rồi gõ /pk:e2e-web-testing kèm test đang chập chờn. Nhưng đọc trace của lần đỏ để hiểu vì sao nó đỏ vẫn là việc của bạn.
Series khác của mình
- SQL thực chiến: Những bài học mình ước đã biết sớm hơn: viết query dễ đọc, đọc execution plan, lỗi NULL và N+1 không báo lỗi, schema và transaction, phân trang bằng con trỏ.
- Backend .NET thực chiến: những case hay gặp trên production: async/await làm treo API, HttpClient hết socket, EF Core kéo cả bảng, idempotency, outbox, caching, bảo mật API.
- Dùng AI hiệu quả trong công việc: kinh nghiệm thực chiến của dev: viết prompt đủ ngữ cảnh, bắt AI bịa API, giao việc cho agent, review code AI viết, debug, đọc codebase lạ, đóng gói quy trình thành skill.
All rights reserved