DI lifetime trong ASP.NET Core: khi data của user A lọt sang user B
Một ticket support nghe rất khó tin: khách vào trang "Đơn của tôi" thì thấy đơn của một người khác. Bấm F5 thì lại đúng. Team thử mãi không tái hiện được, log không có lỗi nào. Mấy hôm sau lại có thêm hai ticket y hệt, đều rơi vào giờ đông khách.
Lần ra rồi thì nguyên nhân chỉ nằm ở một dòng đăng ký service trong Program.cs. Bài này đi qua mấy cái bẫy về DI lifetime mà mình từng dính hoặc từng thấy trong code review, cái nào cũng kèm triệu chứng để bạn nhận ra khi gặp.
Ba lifetime, nói ngắn gọn
- Transient: mỗi lần resolve là một instance mới.
- Scoped: một instance cho mỗi scope. Trong ASP.NET Core, mỗi request là một scope.
- Singleton: một instance duy nhất cho cả đời app, dùng chung cho mọi request, mọi thread.
Nghe thì đơn giản. Cái khó là service này phụ thuộc service kia, và lifetime của thằng ngoài quyết định thằng trong sống bao lâu, bất kể thằng trong được đăng ký là gì.
1. Singleton có state thay đổi được
Đây chính là nguyên nhân của ticket trên. Project có một class giữ thông tin user hiện tại:
public class CurrentUser
{
public int UserId { get; set; }
}
// Ai đó đăng ký singleton vì nghĩ "class nhỏ xíu, tạo một lần cho nhẹ"
builder.Services.AddSingleton<CurrentUser>();
Một middleware đọc token rồi gán UserId, các service phía sau inject CurrentUser để lấy id. Lúc dev chỉ có một người bấm, nên chạy đúng. Lên prod, request của user A gán UserId = A, chưa kịp query thì request của user B chạy middleware, gán đè UserId = B. Request A đi tiếp và lấy đơn của B. Không có exception, không có log lỗi, chỉ có data sai, và chỉ xảy ra khi hai request chen nhau đúng lúc.
Triệu chứng: lỗi lúc có lúc không, chỉ khi tải cao, không tái hiện được trên máy dev, data "của người khác" xuất hiện.
Sửa đơn giản nhất là đổi sang AddScoped<CurrentUser>(), mỗi request một instance riêng. Nhưng câu hỏi đáng hỏi hơn là: có cần class này không? Trong ASP.NET Core, user hiện tại đã nằm trong HttpContext.User. Mình thường lấy id ở controller rồi truyền thẳng vào service dưới dạng tham số, để service không phải đoán "user hiện tại" là ai:
[HttpGet("me/orders")]
public async Task<IActionResult> MyOrders(CancellationToken ct)
{
// Lấy id từ claim của request này, truyền tường minh xuống service
var userId = int.Parse(User.FindFirstValue(ClaimTypes.NameIdentifier)!);
return Ok(await _orders.GetByUserAsync(userId, ct));
}
Quy tắc mình tự đặt: singleton thì không có field nào bị gán lại sau khi khởi tạo. Cần cache dùng chung thì dùng kiểu thread-safe như ConcurrentDictionary hoặc IMemoryCache, còn mọi thứ thuộc về một request thì không bao giờ nằm trong singleton.
2. Singleton giữ một service scoped
Biến thể khó thấy hơn: CurrentUser đã đăng ký scoped đàng hoàng, nhưng lại được inject vào một service singleton.
builder.Services.AddScoped<CurrentUser>();
builder.Services.AddSingleton<NotificationService>(); // constructor nhận CurrentUser
Singleton được tạo một lần, nên CurrentUser nó nhận được cũng chỉ là instance của lần đầu tiên, rồi bị giữ lại mãi mãi. Service scoped bị "bắt cóc" lên sống cùng singleton, người ta hay gọi là captive dependency. Kết quả lại là data của user đầu tiên dính vào mọi request sau.
ASP.NET Core có sẵn hai cờ để bắt lỗi này lúc khởi động:
builder.Host.UseDefaultServiceProvider(options =>
{
// Báo lỗi khi service scoped bị resolve từ singleton hoặc từ root
options.ValidateScopes = true;
// Thử dựng mọi service đã đăng ký ngay lúc build app
options.ValidateOnBuild = true;
});
Khi chạy ở môi trường Development, hai cờ này bật sẵn, nên nhiều khả năng bạn đã thấy lỗi kiểu "Cannot consume scoped service ... from singleton ..." lúc chạy local. Môi trường khác thì mặc định tắt. Mình bật cả hai cho mọi môi trường, hoặc ít nhất là trong môi trường chạy integration test trên CI, để lỗi lộ ra trước khi deploy.
Có một lỗ hổng cần biết: service đăng ký bằng factory (AddSingleton(sp => new X(...))) thì ValidateOnBuild không nhìn vào bên trong lambda được. Factory mà tự gọi sp.GetRequiredService<...>() lấy một service scoped thì vẫn lọt.
Typed HttpClient ở bài trước cũng thuộc dạng này: nó là transient, bị một singleton giữ lại thì handler bên trong không bao giờ được thay mới.
3. Một DbContext, nhiều việc chạy song song
// Ý định tốt: chạy hai query song song cho nhanh
var ordersTask = _db.Orders.Where(o => o.UserId == userId).ToListAsync(ct);
var addressesTask = _db.Addresses.Where(a => a.UserId == userId).ToListAsync(ct);
await Task.WhenAll(ordersTask, addressesTask);
DbContext không thread-safe. Hai thao tác cùng lúc trên một instance sẽ ném InvalidOperationException với thông báo "A second operation was started on this context instance before a previous operation completed". Lỗi này may mắn là ồn ào, ít ra nó không âm thầm trả sai data.
Triệu chứng: exception trên, thường xuất hiện sau khi ai đó "tối ưu" bằng Task.WhenAll.
Cách sửa thường là cứ await lần lượt, vì hai query nhỏ chạy tuần tự cũng chẳng chậm hơn bao nhiêu. Nếu thật sự cần song song, đăng ký AddDbContextFactory<AppDbContext>() và tạo mỗi việc một context riêng:
await using var db1 = await _dbFactory.CreateDbContextAsync(ct);
await using var db2 = await _dbFactory.CreateDbContextAsync(ct);
var ordersTask = db1.Orders.Where(o => o.UserId == userId).ToListAsync(ct);
var addressesTask = db2.Addresses.Where(a => a.UserId == userId).ToListAsync(ct);
await Task.WhenAll(ordersTask, addressesTask);
4. BackgroundService muốn dùng DbContext
Worker chạy nền kế thừa BackgroundService được đăng ký như singleton. Inject thẳng AppDbContext (scoped) vào constructor thì hoặc app báo lỗi lúc khởi động nhờ ValidateScopes, hoặc, nếu cờ đó tắt, một DbContext sống mãi: change tracker phình dần theo thời gian, và data đọc ra là bản cũ đã được track từ lâu.
Cách đúng là tự tạo scope cho mỗi lượt làm việc:
public class OrderSyncWorker(IServiceScopeFactory scopeFactory) : BackgroundService
{
protected override async Task ExecuteAsync(CancellationToken stoppingToken)
{
while (!stoppingToken.IsCancellationRequested)
{
// Mỗi vòng một scope mới, DbContext mới, dispose khi xong vòng
await using var scope = scopeFactory.CreateAsyncScope();
var db = scope.ServiceProvider.GetRequiredService<AppDbContext>();
await SyncPendingOrdersAsync(db, stoppingToken);
await Task.Delay(TimeSpan.FromMinutes(1), stoppingToken);
}
}
}
Chuyện background job còn nhiều thứ khác để nói, như graceful shutdown hay mất việc khi app restart, mình để dành cho một bài riêng trong series.
Muốn thử ngay: mở Program.cs, tìm mọi AddSingleton và với mỗi cái, hỏi hai câu: class này có field nào bị gán lại sau constructor không, và nó có nhận service scoped nào trong constructor không. Rồi bật ValidateScopes và ValidateOnBuild cho môi trường test xem app còn khởi động nổi không.
Bài sau là EF Core: những query nhìn vô hại mà kéo cả bảng về. Còn bạn đã từng gặp lỗi data lẫn giữa các user chưa, nguyên nhân là gì? Comment cho mình biết với, loại lỗi này mỗi người dính một kiểu.
P.S. Lỗi kiểu AddSingleton thay vì AddScoped chỉ là một dòng trong diff, review lướt rất dễ cho qua. Giờ với PR nào đụng tới đăng ký service, mình chạy thêm skill diff-security-inspector trong PrimeKit, bộ skill mình tự làm. Skill soát một thay đổi cụ thể theo diff, xem có sai logic, lỗ hổng bảo mật hay gây hồi quy không, và đưa kết quả kèm bằng chứng. Cài bằng npx @lovehlmmm/primekit init, rồi gõ /pk:diff-security-inspector và nhắc nó để ý lifetime của các service vừa đổi. Skill không biết hết mọi quy ước trong project của bạn, nên kết quả vẫn cần người review đọc lại.
All rights reserved