Bộ lọc dashboard: áp dụng một lần như một giao dịch, làm mới đúng phần cần
Dashboard thống kê có một thanh lọc: khoảng thời gian, cây địa điểm, loại phòng, và danh sách phòng cụ thể (có thể tới hàng nghìn). Phiên bản đầu, mỗi lần người dùng đổi một ô là dashboard gọi lại API ngay.
Người dùng thật thì không đổi một ô. Họ chọn tháng trước, bỏ hai toà nhà, chọn loại "phòng họp lớn", rồi mới nhìn số liệu. Bốn thao tác, mười mấy khối dữ liệu, mỗi khối gọi API bốn lần. Tệ hơn cả số request là cảnh thẻ "Tổng lượt đặt" đã hiện số của tháng trước, còn thẻ "Tỷ lệ sử dụng" bên cạnh vẫn là số của tháng này, vì request của nó về sau. Hai con số đặt cạnh nhau mà không cùng một bộ lọc. Người xem dashboard để ra quyết định sẽ tin cả hai.
Bài này là cách mình làm lại bộ lọc: soạn thì thoải mái, áp dụng thì một lần, như một giao dịch.
Hai trạng thái: đang soạn và đã áp dụng
Người dùng đổi ô ──▶ BẢN NHÁP (draft) ← chỉ UI của thanh lọc đọc
│
bấm "Áp dụng" (hoặc đóng panel)
│
▼
kiểm tra + chuẩn hoá
│
▼
BỘ LỌC ĐÃ ÁP DỤNG ← mọi khối dữ liệu chỉ đọc cái này
type Selection = { mode: 'all'; exclude?: number[] } | { mode: 'include'; ids: number[] };
interface AppliedFilters {
date: { from: string; to: string }; // 'YYYY-MM-DD'
locations: Selection;
types: number[];
resources: Selection;
}
Khối dữ liệu không bao giờ đọc bản nháp. Đổi bao nhiêu ô cũng không có request nào, cho tới khi áp dụng. Và khi áp dụng, mọi khối nhận cùng một bộ lọc trong cùng một lần cập nhật.
Chuẩn hoá: cùng ý nghĩa thì cùng một truy vấn
Hai người dùng chọn đúng ba phòng, nhưng theo thứ tự khác nhau: [12, 3, 7] và [3, 7, 12]. Nếu dùng nguyên mảng làm khoá cache thì là hai khoá khác nhau, hai lần gọi API cho cùng một dữ liệu. Tương tự, "chọn cụ thể nhưng không chọn gì" thực ra là "tất cả".
function canonicalIds(values: number[], max = Infinity): number[] {
if (values.some((v) => !Number.isSafeInteger(v))) throw new Error('InvalidQuery');
const ids = [...new Set(values)].sort((a, b) => a - b); // bỏ trùng, sắp xếp
if (ids.length > max) throw new Error('InvalidQuery: tối đa ' + max + ' mục');
return ids;
}
function canonicalSelection(value: Selection, max = Infinity): Selection {
if (value.mode === 'include') {
const ids = canonicalIds(value.ids, max);
return ids.length ? { mode: 'include', ids } : { mode: 'all' }; // chọn rỗng = tất cả
}
const exclude = canonicalIds(value.exclude ?? [], max);
return exclude.length ? { mode: 'all', exclude } : { mode: 'all' };
}
export function buildAppliedQuery(f: AppliedFilters) {
validateDateRange(f.date); // from <= to, nằm trong giới hạn hệ thống cho phép, không quá N tháng
return {
from: f.date.from, to: f.date.to,
locations: canonicalSelection(f.locations),
types: canonicalIds(f.types),
resources: canonicalSelection(f.resources, 1000),
};
}
Kiểm tra ở đây, trước khi gọi API, có hai cái lợi. Người dùng thấy lỗi ngay ở thanh lọc ("khoảng thời gian tối đa 12 tháng") thay vì một khối dữ liệu báo lỗi chung chung. Và giới hạn 1.000 phòng chặn trước một URL dài vô tận.
Kiểm ngày cũng phải kiểm thật: 2026-02-30 hợp lệ về định dạng nhưng không tồn tại. Hàm kiểm của mình tách năm, tháng, ngày và đối chiếu số ngày của tháng (có tính năm nhuận), không chỉ dùng regex.
Khoá cache bằng truy vấn đã chuẩn hoá
Với TanStack Query, mỗi khối dữ liệu dùng truy vấn đã chuẩn hoá làm một phần của khoá:
const appliedQuery = useAppliedQuery(); // object đã chuẩn hoá ở trên
function useBlock<T>(block: BlockId) {
return useQuery({
queryKey: ['insights', block, appliedQuery],
queryFn: ({ signal }) => dataSource.load<T>(block, appliedQuery, { signal }),
});
}
Áp dụng bộ lọc là đổi appliedQuery một lần, mọi khối đổi khoá cùng lúc. Quay lại bộ lọc cũ thì dữ liệu lấy từ cache ngay, không gọi lại. Truyền signal vào để request của bộ lọc cũ bị huỷ khi người dùng đổi tiếp (cơ chế huỷ đã nói ở bài trước).
Làm mới đúng phần cần
Dashboard có nút "Làm mới" để lấy số liệu mới nhất. Cách lười là gọi lại mọi truy vấn trong cache. Nhưng cache còn giữ dữ liệu của những tab người dùng đã mở rồi đóng, những bộ lọc đã bỏ. Làm mới tất cả là gọi lại hàng chục request không ai xem.
Quy tắc mình dùng:
- Làm mới phạm vi trước. Khối "phạm vi" (bao nhiêu địa điểm, bao nhiêu phòng thuộc bộ lọc này) quyết định cách hiểu mọi con số khác. Nó về trước thì tiêu đề và các thẻ không hiện số của hai thời điểm khác nhau.
- Chỉ làm mới truy vấn đã từng được chạy và còn trong cache, thuộc bộ lọc đang áp dụng.
async function refreshApplied(client: QueryClient, appliedQuery: object) {
const belongs = (key: readonly unknown[]) => key[0] === 'insights' && isEqual(key[2], appliedQuery);
const tried = (q: Query) => q.state.dataUpdateCount > 0 || q.state.errorUpdateCount > 0;
await client.refetchQueries({ predicate: (q) => belongs(q.queryKey) && q.queryKey[1] === 'scope' });
await client.refetchQueries({ predicate: (q) => belongs(q.queryKey) && q.queryKey[1] !== 'scope' && tried(q) });
}
Ba chi tiết nhỏ người dùng để ý ngay
Giữ lựa chọn khi màn hình được vẽ lại. Màn "giờ cao điểm" có ngưỡng người dùng tự kéo (ví dụ chỉ tô ô có trên 80% phòng bận). Đổi bộ lọc làm phần đó mount lại, và ngưỡng nhảy về mặc định. Trạng thái người dùng chủ động chọn phải sống ở ngoài component bị mount lại (state ở cấp cao hơn hoặc trên URL), không nằm trong useState của chính nó.
Nói rõ vì sao không so sánh được. Thẻ số liệu có dòng "so với kỳ trước". Khi người dùng chọn một khoảng mà kỳ trước nằm ngoài dữ liệu hệ thống có, đừng ẩn dòng đó đi lặng lẽ. Thanh lọc nói luôn lý do: "Không có dữ liệu cho kỳ trước để so sánh".
Danh sách lựa chọn dài thì vẽ ảo và giữ lựa chọn qua các trang. Danh sách phòng tải theo trang và có thể dài hàng nghìn dòng. Chỉ vẽ những dòng đang thấy (virtualize), và lưu các phòng đã chọn theo id, không theo vị trí trong trang, để tải thêm trang hay tìm kiếm không làm mất lựa chọn. Chuyện vẽ ảo nói kỹ hơn ở bài về hiệu năng.
Checklist bộ lọc
[ ] Khối dữ liệu chỉ đọc bộ lọc đã áp dụng, không đọc bản nháp
[ ] Áp dụng là một lần cập nhật cho mọi khối
[ ] Truy vấn được chuẩn hoá: id bỏ trùng và sắp xếp, chọn rỗng = tất cả
[ ] Kiểm ngày thật (ngày 30/2), giới hạn độ dài khoảng, giới hạn số id
[ ] Request của bộ lọc cũ bị huỷ khi áp dụng bộ lọc mới
[ ] Làm mới: phạm vi trước, rồi chỉ những truy vấn đã chạy của bộ lọc hiện tại
[ ] Lựa chọn của người dùng không mất khi component mount lại
Thử ngay: mở dashboard của bạn, bật tab Network, đổi liên tiếp ba bộ lọc trong vòng hai giây. Đếm số request, và nhìn xem có lúc nào hai thẻ số liệu cạnh nhau đang hiện hai bộ lọc khác nhau không.
Bài sau trong series: vẽ chart không vỡ layout, từ chuyện chart cao vô hạn tới chuyện phần trăm cộng không ra 100. Bộ lọc dashboard của bạn áp dụng ngay hay có nút "Áp dụng"? Comment cho mình biết lý do bạn chọn cách đó.
P.S. Hàm chuẩn hoá truy vấn ở trên là chỗ rất hợp với property-based test: với mọi danh sách id bất kỳ, xáo trộn thứ tự thì truy vấn ra vẫn phải giống hệt. Mình viết kiểu test này cùng skill property-based-testing trong PrimeKit, bộ skill mình tự làm, hỗ trợ fast-check cho TypeScript. Cài bằng npx @lovehlmmm/primekit init, rồi gõ /pk:property-based-testing kèm hàm cần kiểm. Chọn thuộc tính nào đáng kiểm vẫn là phần bạn phải nghĩ.
Series khác của mình
- SQL thực chiến: Những bài học mình ước đã biết sớm hơn: viết query dễ đọc, đọc execution plan, lỗi NULL và N+1 không báo lỗi, schema và transaction, phân trang bằng con trỏ.
- Backend .NET thực chiến: những case hay gặp trên production: async/await làm treo API, HttpClient hết socket, EF Core kéo cả bảng, idempotency, outbox, caching, bảo mật API.
- Dùng AI hiệu quả trong công việc: kinh nghiệm thực chiến của dev: viết prompt đủ ngữ cảnh, bắt AI bịa API, giao việc cho agent, review code AI viết, debug, đọc codebase lạ, đóng gói quy trình thành skill.
All rights reserved