5 công cụ PDF mã nguồn mở thay iLovePDF: gộp, nén, OCR, dịch giữ nguyên bố cục (kèm hướng dẫn cài cho người không rành kỹ thuật)

Làm việc với PDF là chuyện hằng ngày: gộp hai file, nén cho vừa dung lượng email, copy chữ từ bản scan, dịch một bài báo tiếng Anh. Các trang PDF trực tuyến làm được hết, nhưng thường giới hạn số lần dùng mỗi ngày, đòi trả phí, và bạn phải tải tài liệu (có khi là hợp đồng, giấy tờ cá nhân) lên máy chủ của người khác.

Bài này gom 5 dự án mã nguồn mở mà mình đã đọc tài liệu chính thức và đối chiếu từng bước cài. Mỗi dự án nói rõ nó làm được gì, hạn chế thật, và có link tới hướng dẫn cài từng bước bằng tiếng Việt. Cuối bài có bảng chọn nhanh.

1. Stirling PDF: bộ công cụ "đa năng", thay iLovePDF hay Smallpdf

Stirling PDF gom hơn 50 thao tác vào một chỗ: ghép, tách, nén, xoay, đổi qua lại giữa PDF với Word hoặc ảnh, OCR bản scan, đặt mật khẩu, ký tên, che thông tin nhạy cảm. Bản cài trên máy xử lý file ngay trên máy bạn. Giao diện có hơn 40 ngôn ngữ, gồm tiếng Việt.

Hạn chế: có gói Team/Enterprise trả phí cho tổ chức lớn (bản tự cài miễn phí cho tối đa 5 người). Nó thêm được watermark nhưng không có công cụ tự xóa watermark có sẵn trong file.

Hướng dẫn cài: https://www.githot.io.vn/repo/stirling-pdf

2. BentoPDF: dùng ngay trên web, file không rời máy bạn

BentoPDF có hơn 50 công cụ PDF chạy ngay trong trình duyệt: gộp, tách, xoay, nén, đặt mật khẩu, ký, đổi PDF sang ảnh, Word sang PDF, OCR. Theo tài liệu dự án, mọi xử lý diễn ra trên máy bạn bằng WebAssembly nên file không bị tải lên máy chủ; không cần đăng ký, không watermark. Giao diện có bản tiếng Việt, và OCR có tiếng Việt trong danh sách ngôn ngữ. Cách dễ nhất là mở bentopdf.com; muốn tự chạy thì dùng một dòng lệnh Docker.

Hạn chế: không có công cụ dịch. Các module xử lý nặng tải từ CDN lúc chạy nên lần đầu vẫn cần mạng. OCR và đổi định dạng Office chạy trên máy bạn nên máy yếu sẽ chậm. Giấy phép AGPL-3.0 miễn phí; chỉ khi nhúng vào sản phẩm đóng nguồn mới cần giấy phép thương mại (79 USD một lần).

Hướng dẫn cài: https://www.githot.io.vn/repo/bentopdf

3. PDFMathTranslate (pdf2zh): dịch cả file PDF mà giữ công thức và bố cục

Dán từng đoạn vào Google Dịch rồi dán lại sẽ mất hết định dạng. PDFMathTranslate dịch cả file và giữ nguyên công thức toán, biểu đồ, bảng, mục lục; kết quả có hai bản: chỉ bản dịch và song ngữ. Dịch vụ mặc định là Google nên không cần khóa API. Dùng được trên web (pdf2zh.com), bản Windows, Python hoặc Docker.

Hạn chế: dự án làm cho bài báo khoa học. Ngôn ngữ đích mặc định là tiếng Trung giản thể, và tiếng Việt không nằm trong danh sách ngôn ngữ chính thức của giao diện (dòng lệnh nhận mã ngôn ngữ của Google, -lo vi, nhưng nên thử file ngắn trước). Dịch vụ mặc định gửi văn bản lên Google, nên đừng dùng cho tài liệu mật. Bản scan toàn ảnh chỉ có OCR thử nghiệm.

Hướng dẫn cài: https://www.githot.io.vn/repo/pdfmathtranslate

4. RetainPDF: dịch PDF giữ bố cục, kể cả bản scan

RetainPDF cũng dịch PDF giữ công thức, bảng, nhiều cột và hình, nhắm tới bài báo, giáo trình, tài liệu kỹ thuật, kể cả PDF dạng ảnh chụp. Có trình đọc đặt bản gốc cạnh bản dịch. Giấy phép MIT, chạy như ứng dụng máy tính hoặc dựng web bằng Docker.

Hạn chế (quan trọng): nó không tự dịch được. Nó gọi một dịch vụ OCR và một mô hình AI bên ngoài, bạn phải tự có khóa truy cập, và các dịch vụ đó có thể tính phí. Theo tài liệu, ngôn ngữ đích mặc định là tiếng Trung giản thể, giao diện chủ yếu nhãn tiếng Trung, và tài liệu không nói rõ có chọn được tiếng Việt.

Hướng dẫn cài: https://www.githot.io.vn/repo/wxyhgk-retain-pdf

5. MarkItDown (Microsoft): rút chữ từ PDF và file Office để đưa cho AI

MarkItDown đổi PDF, Word, Excel, PowerPoint, ảnh, trang web... thành văn bản Markdown, loại văn bản mà ChatGPT, Claude, Gemini đọc rất tốt. Hợp để "dọn" tài liệu trước khi dán cho AI hoặc rút chữ hàng loạt. Giấy phép MIT.

Hạn chế: là công cụ dòng lệnh viết bằng Python, không có cửa sổ hay nút bấm (cách dùng cơ bản chỉ là một dòng lệnh). Kết quả để máy đọc, không giữ nguyên hình thức cho người đọc. Đọc chữ trong ảnh quét cần thêm plugin và một mô hình AI.

Hướng dẫn cài: https://www.githot.io.vn/repo/microsoft-markitdown

Bảng chọn nhanh

Tất cả đều miễn phí ở phần chương trình; khi có dịch vụ ngoài đi kèm (OCR, mô hình AI) thì phí do nhà cung cấp đó tính. Mình luôn khuyên thử trên một file ngắn, không quan trọng trước khi dùng cho tài liệu thật.

Toàn bộ hướng dẫn cài từng bước (tiếng Việt và tiếng Anh) cùng các repo khác nằm tại https://www.githot.io.vn. Danh sách công khai: https://github.com/githot-io/khoi-tra-phi