Toàn cảnh công ty AI Việt Nam năm 2026: Vị thế của Việt Nam trên thị trường AI

Ai Việt Nam có sự chuyển mình rõ rệt trong năm 2026, nó không còn là chủ đề hội thảo, thay vào đó là sự cần thiết trong hệ thống của mỗi doanh nghiệp, từ chatbot tổng đài, OCR xử lý hóa đơn, đến AI agents gắn vào CRM. Với các dev và các kỹ thuật viên, việc hiểu rõ ai đang làm gì trong thị trường công ty AI Việt Nam giúp rất nhiều khi tư vấn cho công ty hoặc tự chọn hướng xây sản phẩm.

Lý do gì khiến Việt Nam trở thành điểm đến của AI ở Đông Nam Á?

Việt Nam, từ một thị trường được biết đến với mảng gia công phần mềm, là một trong các điểm outsource hàng đầu tại châu Á hiện nay, xếp hạng trong khoảng top 7 tại toàn cầu, đang dần thể hiện được một vị thế khác trong cuộc đua AI khu vực khi thị trường Việt Nam đang dần chuyển mình tới R&D, xây dựng sản phẩm AI, phát triển nền tảng và sử dụng AI để giải quyết các bài toán thật của doanh nghiệp. Thị trường Việt Nam được đánh giá có một nguồn nhân lực công nghệ, cùng với khả năng nghiên cứu AI tốt ở quy mô lớn, đây là lợi thế cạnh tranh khá lớn so với các "ông lớn" khác trong thị trường, điển hình có thể nói đến là Singapore với chính sách và dòng vốn mạnh hoặc hạ tầng tính toán của Malaysia.

Nguồn nhân lực AI tại Việt Nam

Đây chính là lợi thế cạnh tranh chính của Việt Nam tại thị trường AI. Với hơn 500.000 kỹ thuật viên và nhân lực công nghệ thông tin, Việt Nam được đánh giá là có nguồn nhân lực lao động công nghệ lớn nhất tại khu vực Đông Nam Á. Ngoài ra, số lượng start up AI cũng có sự tăng trưởng và phát triển mạnh trong vòng 3 năm vừa qua, số start up AI được tăng lên khoảng 218 tính từ năm 2021 đến 2024. Cho thấy một thị trường có khả năng phát triển và đào tạo được nhiều nhóm AI cùng một lúc, từ nhóm Product AI (FPT Smart Cloud, Zalo AI,...) đến Outsourcing (MOR Software, KMS Tech,...) hoặc các start up ngành dọc (Palexy, Trusting Social) Các doanh nghiệp AI Việt Nam cũng có cơ cấu tổ chức bao gồm các phòng ban với các chức năng cụ thể. Ngoài các kỹ sư AI/ML, kỹ sư dữ liệu và nhóm tư vấn nghiệp vụ sẽ còn có đội kỹ thuật phần mềm, kiến trúc sư giải pháp và quản lý dự án. Đối với các đơn vị làm product AI như Zalo AI hoặc FPT Smart Cloud thì sẽ thường ưu tiên vai trò của đội R&D và đội phát triển nền tảng hơn. Trong khi đó với nhóm Outsourcing như MOR Software thì thường đề cao năng lực tích hợp hệ thống và quản lý dự án hơn.

Các trung tâm dữ liệu, nhà máy AI và R&D đang có nguồn vốn lớn

Các dòng vốn lớn đang được đổ vào hạ tầng của các data center, nhà máy AI và R&D. Điều này được thể hiện với số lượng dự án AI lớn được công bố tại Việt Nam như dự án trung tâm dữ liệu AI với công suất 100 MW với tổng vốn lên đến 1 tỷ USD tại khu Công nghệ Cao tại Đà Nẵng, được thực hiện bởi Create Capital VietNam, Haimaker.ai và VietNam DataGen; Kế hoạch đầu tư 255 triệu USD vào việc xây dựng các nhà máy sản xuất bo mạch in tích hợp generative AI tại Hà Nội của doanh nghiệp Meiko Electronics của Nhật Bản. Ngoài ra, cũng có rất nhiều dự án lớn khác như AI Campus tại TP.HCM với số vốn khoảng 2 tỷ USD, AI Factory của G42, Microsoft, FPT, VinaCapital và Việt Thái với số vốn khoảng 2 tỷ đồng, hai trung tâm dữ liệu STT VNG tại TP.HCM và Data Center AI tại Đà Nẵng với số vốn khoảng 200 triệu USD.

Chính sách ủng hộ doanh nghiệp

Với bộ luật AI được ban hành và có hiệu lực từ ngày 1/3/2026 đã tạo nên một cú huých dành cho các doanh nghiệp công nghệ tại Việt Nam. Chiến lược phát triển AI quốc gia năm 2030 do thủ tướng chính phủ đề, kết hợp với tầm nhìn kỳ vọng trở thành một trong ba trung tâm AI R&D hàng đầu Đông Nam Á 2030 với ít nhất 50.000 kỹ sư chip và AI được đào tạo, cho thấy Ai không còn là những mảng thử nghiệm, những sự cân nhắc mà trở thành phần chính trong nền kinh tế số của đất nước.

Tăng trưởng mạnh trong thị trường

Thị trường AI Việt Nam cũng đang có sự tăng trưởng mạnh, dự báo từ Statista cho biết, quy mô thị trường AI Việt Nam tăng trưởng lên tới 6,91 tỷ USD vào năm 2031, với tốc độ tăng trưởng gần 39%. Cho thấy nhu cầu tích hợp AI vào từng bộ phận, từ tư vấn khách hàng đến bán hàng và chăm sóc khách hàng sau bán được thể hiện rõ rệt bởi các doanh nghiệp trên cả nước. Ngoài ra, mức độ phủ của AI trong doanh nghiệp cũng có sự tăng trưởng mạnh, Trong bài nghiên cứu "Unlocking Vietnam's AI Potential", được AWS hợp tác cùng Strand Partners đã dự báo rằng 18%, so với 1 năm trước đó chỉ là 13%, đã ứng dụng Ai vào trong các hoạt động kinh doanh của mình, con số này tương đương với khoảng 170.000 doanh nghiệp tại Việt Nam. Cho thấy một tốc độ ứng dụng AI rất nhanh, tăng khoảng 39% trong vòng một năm. Sự tăng trưởng này không chỉ là những con số chỉ cho thấy sự phát triển mạnh mẽ, mà còn là khoảng cách giữa các công ty AI lớn ở Việt Nam và các nhóm mới tham gia thị trường, là sự đa dạng mục đích của các công ty đang nhắm tới, từ việc bán sản phẩm AI dành cho người dùng tới tập trung vào giải pháp doanh nghiệp, tích hợp hệ thống. Điều này cũng cho thấy được sự khác biệt của đặc trưng các công ty AI tại Việt Nam với những nguồn vốn lớn, hạ tầng tính toán và kho tàng dữ liệu toàn cầu của các công ty AI hàng đầu thế giới.

Kết luận

Những con số trên là câu trả lời của sự tăng trưởng của Việt Nam và vị thể của Việt Nam trong thị trường AI quốc tế. Cho thấy một thực tế rằng Việt Nam có tiềm năng phát triển công nghệ rất lớn với nguồn vốn và môi trường phát triển thuận lợi. Cho thấy sự đa dạng trong việc ứng dụng và phát triển AI của các doanh nghiệp khác nhau tại các ngành khác nhau, tạo nên vai trò nhất định của AI trong hệ thống doanh nghiệp.